سید محمدعلی عریضی

سید محمدعلی عریضی

شهرت :

سید محمدعلی عریضی
تاریخ وفات :
26/04/1383
مزار :
تکیه ملک
زمینه فعالیت :
ادیب
عالم فاضل، ادیب زاهد، فرزند حاج سید محمدباقر در سال 1296ق در اصفهان متولد گردید.
عریضی از شاگردان خاص سیدعلی زنجیره فروش و حاج میرزا مهدی عزب دفتر بود و سال ها به تحصیل علوم فقه و اصول خصوصاً ادبیات عرب پرداخت. بعد از فوت استادش در مسجد تل عاشقان و حاج محمد جعفرآباده ای به همراه آقایان میرزا مهدی مطمئن ورش، فصیح و میرزا عبدالغفور شمس حوزه قرائت دایر کرد و افرادی چون سید مصلح الدین مهدوی و شیخ مرتضی فصیح القراء از شاگردانش در جلسات قرائت وی شرکت می کردند.
او از علاقه مندان به هنر بود و به علم موسیقی آشنایی داشت و دستگاههای موسیقی را به خوبی می شناخت. قرآن را با قرائت عالی می خواند. خط کوفی را به خوبی می شناخت در مرمت مدرسة چهارباغ اصفهان، خطوط کوفی آن مجدداً توسط ایشان نگاشته شد. در حوزة ادبیات فارسی، نظامی شناس بود و با آثار نظامی به خوبی آشنا بود. با فرهنگ غرب نیز آشنایی داشت؛ به گونه ای که به زبان فرانسه کاملاً مسلط بود.
سید محمد صدر هاشمی در مورد ایشان می نویسد: « در علم تجوید و تفسیر و صرف و نحو عربی استاد مسلم به شمار می رفت، در خط نسخ و رقاع از خوشنویسان مسلم بود و از او قطعات بسیاری که بیشتر ادعیه و آیات قرآن است به جای مانده است. کتیبه های مشکل کوفی را به روانی فارسی می خواند و از این رو همه وقت در تعمیر مساجد و به خصوص مسجد سید از او استفاده می کردند و آن مرحوم تبرکاً به این کار همت می گماشت. در علم تجوید استادی بی نظیر بود، چنانچه از قم و مشهد و سایر شهرها از او در مسائل مشکل سؤال و استفاده می شد. اثر مهم او حاشیه ای است که در تجوید و تفسیر به زبان عربی نگاشته است و گویا در نظر داشت آن را به چاپ برساند. مراتب زهد و تقوی و وارستگی او مورد تعجب بوده است. وی پس از مختصر عارضة کسالتی در سنین بیش از هفتاد سال دار دنیا را بدرود گفت».
وی انس و علاقه زیادی به قرآن و تلاوت آن داشت، به طوری که در باب وی گفته اند که «[ ....] از امتیازات ایشان خواندن سورة مبارکة انعام بود که بالای سر مریض می خواندند و به برکت آن خداوند مریض را شفا می داد و من خود شاهد مریضی که شغلش مسگری بود دیدم که ایشان سورة مبارکة انعام را خواندند و مریض بهبودی یافت و ایشان خود معتقد بودند که همة قرآن انعام است « فیه شفاء للناس» و جالب اینکه مردم به ایشان در این جهت اعتقاد خاصی داشتند».
سرانجام نامبرده در غروب شنبه26ربیع الثانی سال 1383ق وفات یافته و در تکیة ملک (گلستان شهدا) مدفون گردید.

مشروح زندگی نامه
عالم فاضل، ادیب زاهد، فرزند حاج سید محمدباقر بن سید محمد بن سید رحیم حسینی، از اعقاب امامزاده علی العریضی فرزند امام جعفر صادق- علیه السلام- در سال 1296ق در اصفهان متولد گردید.
نسب ایشان از طرف مادر به سید اسماعیل طبیب می رسد که در عهد صفویه از مشهد به اصفهان مهاجرت کرد و اولادش در این شهر ساکن شدند. سید محمد حکیم باشی، جد مادری او از اطبای معروف و به حذاقت و مهارت مشهور بود که در حدود سال1324ق وفات یافت.
عریضی از شاگردان خاص سیدعلی زنجیره فروش و حاج میرزا مهدی عزب دفتر بود و سال ها به تحصیل علوم فقه و اصول خصوصاً ادبیات عرب پرداخت. بعد از فوت استادش در مسجد تل عاشقان و حاج محمد جعفرآباده ای به همراه آقایان میرزا مهدی مطمئن ورش، فصیح و میرزا عبدالغفور شمس حوزه قرائت دایر کرد و افرادی چون سید مصلح الدین مهدوی و شیخ مرتضی فصیح القراء از شاگردانش در جلسات قرائت وی شرکت می کردند.
او از علاقه مندان به هنر بود و به علم موسیقی آشنایی داشت و دستگاههای موسیقی را به خوبی می شناخت. قرآن را با قرائت عالی می خواند. خط کوفی را به خوبی می شناخت در مرمت مدرسة چهارباغ اصفهان، خطوط کوفی آن مجدداً توسط ایشان نگاشته شد. در حوزة ادبیات فارسی، نظامی شناس بود و با آثار نظامی به خوبی آشنا بود. با فرهنگ غرب نیز آشنایی داشت؛ به گونه ای که به زبان فرانسه کاملاً مسلط بود.
سید محمد صدر هاشمی در مورد ایشان می نویسد: « در علم تجوید و تفسیر و صرف و نحو عربی استاد مسلم به شمار می رفت، در خط نسخ و رقاع از خوشنویسان مسلم بود و از او قطعات بسیاری که بیشتر ادعیه و آیات قرآن است به جای مانده است. کتیبه های مشکل کوفی را به روانی فارسی می خواند و از این رو همه وقت در تعمیر مساجد و به خصوص مسجد سید از او استفاده می کردند و آن مرحوم تبرکاً به این کار همت می گماشت. در علم تجوید استادی بی نظیر بود، چنانچه از قم و مشهد و سایر شهرها از او در مسائل مشکل سؤال و استفاده می شد. اثر مهم او حاشیه ای است که در تجوید و تفسیر به زبان عربی نگاشته است و گویا در نظر داشت آن را به چاپ برساند. مراتب زهد و تقوی و وارستگی او مورد تعجب بوده است. وی پس از مختصر عارضة کسالتی در سنین بیش از هفتاد سال دار دنیا را بدرود گفت».
وی انس و علاقه زیادی به قرآن و تلاوت آن داشت، به طوری که در باب وی گفته اند که «[ ....] از امتیازات ایشان خواندن سورة مبارکة انعام بود که بالای سر مریض می خواندند و به برکت آن خداوند مریض را شفا می داد و من خود شاهد مریضی که شغلش مسگری بود دیدم که ایشان سورة مبارکة انعام را خواندند و مریض بهبودی یافت و ایشان خود معتقد بودند که همة قرآن انعام است « فیه شفاء للناس » و جالب اینکه مردم به ایشان در این جهت اعتقاد خاصی داشتند ».
عریضی دارای تألیفاتی بود از آن جمله: 1- حواشی بر قرآن مجید در تفسیر و لغت و تجوید 2- حواشی بر شاطبیه در تجوید 3- کتابی در تجوید و غیره.
سرانجام نامبرده در غروب شنبه26ربیع الثانی سال 1383ق وفات یافته و در تکیة ملک (گلستان شهدا) مدفون گردید، ماده تاریخ وفاتش را سید علی بدیع زاده متخلص به هورگوید:
دو مصرع هلالی و شمسی رقم زد/ پی رحلتش کلک هور سخندان
ز سید محمدعلی عریضی(1373)/ نبی مانده تنها علی جسته مهمان(1332)
فرزند وی ادیب زبانشناس و استاد دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان سید حسین عریضی متولد 1285ش، صاحب تألیف و ترجمه هایی است که از آن جمله است تاریخ اصفهان؛ ترجمه سفرنامه شاردن فرانسوی، بخش اصفهان؛ ترجمة کتاب تاریخ هند. وی پس از یک عمر خدمت به علم و اجتماع در سال1411ق فوت و در قطعة نام آوران باغ رضوان اصفهان به خاک سپرده شد.