محمد نیک نام بیدآبادی

محمد نیک نام بیدآبادی

شهرت :

نیک نام بیدآبادی
تاریخ وفات :
1341/10/12
مزار :
تکیه ملک
زمینه فعالیت :
موسیقی دان
فرزند هاشم، متولد 1284ش، هنرمند و موسیقی دان و از مدرسین این هنر در اصفهان بوده، شاگردان بزرگی را تربیت نموده است. وی در 12 دی ماه1341ش فوت شد.
مشروح زندگی نامه
فرزند هاشم، سوم آذر 1284ش در یک خانوادة مذهبی در محلة بیدآباد اصفهان چشم به جهان گشود. دوران تحصیلات ابتدایی را در دبستان اقدسیه در اصفهان به اتمام رساند و تصدیق ششم ابتدایی آن زمان را گرفت، سپس برای ادامة تحصیلات به تهران عزیمت کرد و در دبیرستان شبانه روزی نظام مشغول به تحصیل شد. نیکنام ازآنجا که علاقة وافری به یادگیری موسیقی داشت، سازهای بادی را در دبیرستان نظام آموخت و برای تحصیلات موسیقی سنتی به هنرستان موسیقی و سپس در امتحان ورودی هنرسرای عالی موسیقی در تهران به منظور یادگیری موسیقی عمومی و تخصصی قبول شد. پس از پایان تحصیلات تخصصی موسیقی به آموزش موسیقی در دبیرستان نظام آن زمان، به عنوان استاد آموزش فنون موسیقی و سرودهای گروهی به آموزش ادامه داد و سازهای بادی را به روش تخصصی و حرفه ای اعم از قرنی، فلوت،فلوت کلیدی،ساکسیفون و ترومپت در مرکز آموزش دانشکدة افسری آموزش می داد. پس از اتمام این دوران به استخدام وزارت فرهنگ آن زمان درآمد و به محل تولدش اصفهان اعزام شد و به عنوان سرپرست و مسؤول دایرة موسیقی استان اصفهان به کار خود ادامه داد و در آموزشگاه ها و دبیرستان ها و دانش سرای تربیت معلم و دانشگاه اصفهان استاد آموزش موسیقی شد. محمد نیکنام همزمان با آموزش در مراکز ذکر شده، جهت آموزش آزاد هنرجویان آموزشگاهی تأسیس کرد و به آموزش آلات موسیقی سنتی و سازهای بادی پرداخت. وی آهنگسازی و تهیة سرودهای دانش آموزی آن زمان و رهبری گروه های جمع خوانی سرودهای کلاسیک و موسیقی ملی را در استان اصفهان به عهده داشت.
محمد نیکنام در دوران جوانی دنباله رو استادانی چون درویش خان و ابوالحسن صبا موسیقی سنتی و اصیل را آموزش دیده بود. با آن که سازاش ویلون بود. وی را نوازنده ای چیره دست در ویلون و ماهر و پرنفس در ترُمپت می دانستنند و از او به عنوان یک آهنگساز و نوازنده و هنرمند واقعی یاد می کردند.
بسیاری از استادان معاصر موسیقی اصیل و سنتی تربیت یافته و آموزش دیدة او هستند. از آن جمله جهانبخش پازوکی آهنگساز و ترانه سرای معاصر که ویلون را نزد محمد نیکنام آموخت. هوشمند عقیلی و هوشنگ بهشتی آواز و سولفژ را برای اولین بار در محضر استاد آموزش دیدند. همچنین حسن شماعی زاده سازهای بادی ازجمله فلوت، قرنی، ساکسیفون و خواندن نت ها و تحریر موسیقی سنتی را نزد استاد نیکنام فرا گرفت. از دیگر شاگردان وی، استاد مسعود امیدی از اساتید معاصر سنتور و جهانگیر سراج از اساتید معاصر قرنی و سازهای بادی را می توان نام برد.
نیکنام بر این عقیده بود که اکثر به اتفاق تمام گوشه های نوحه خوانی و تعزیه خوانی از دستگاه ها و گوشه های موسیقی اصیل سنتی الهام گرفته است و به این لحاظ بر این باور بود که موسیقی یکی از درمان های افسردگی است و گوش کردن به یک موسیقی آرام بخش باعث تقویت اعصاب و ادامه زندگی روزانه با انرژی بیشتر می گردد.
از همکاران و دوستان و اساتید دوران هنری وی استاد جلال تاج اصفهانی است. نیکنام برای ایشان آهنگسازی هم کرده است. از دیگر همکاران هنری نیکنام، عبدالحسین برازنده در اصفهان و استاد حسین دهلوی در تهران را می توان نام برد.
نیکنام آهنگ های بسیاری برای جشن های دانش آموزی و جشن های مهرگان ساخته و تنظیم کرده است. آثار وی اکثراً در آرشیو مرکز رادیو آن زمان و صدا و سیمای فعلی موجود است.
او انسانی وارسته و با محبت و مردم دوست بود. همنوعان خود را از هر طبقه ای که بودند، خالصانه دوست می داشت و آنها را یاری می کرد و هرگز از کسی کینه ای به دل نمی گرفت. حسن اخلاق او در جامعه زبان زد خاص و عام بود و یاد و خاطراتی نیک چون نامش از او به جای مانده است. استاد نیکنام اعتقادی راسخ به دین مبین اسلام داشت و واجبات دینی او ترک نمی شد. وی در ایام سوگواری سالار شهیدان اباعبدالله الحسین و در ماههای محرم و صفر هرگز ساز و آلات موسیقی را نمی نواخت و در ایام شهادت خانواده عصمت و طهارت در مراسم عزاداری مخصوصاً در تکیة گرک یراق و خانة حاج سید حسن بنکدار شرکت می-کرد. وی احترام و ارادت خاصی به مولی علی(ع) و فرزندانش داشت چنانکه در ساعات آخر زندگیش بر اثر عارضة قلبی در بستر بیماری بود و با صدا زدن نام مولی علی (ع) آخرین نفس ها را در سینه حبس کرد و جان خود را تسلیم حق تعالی نمود. او در 12دی1341ش در خانة شخصی خود بدرود حیات گفت و در آرامستان تخت فولاد اصفهان تکیة ملک(گلستان شهدا)، نزدیک مقبرة شهید اشرفی اصفهانی به خاک سپرده شد.