میرزا محمود حافظ الصحه

میرزا محمود حافظ الصحه

شهرت :

میرزا محمودحافظ الصحه
تاریخ وفات :
19/11/1320
مزار :
تکیه میر فندرسکی
زمینه فعالیت :
طبیب
فرزند ملا محمدهاشم انصاری، و برادر میرزا تقی خان انصاری حکیم باشی مدیر روزنامه فرهنگ می بود.
از شرح زندگی وی اطلاع زیادی در دست نیست. وی از دارالفنون فارغ التحصیل شده و مطابق گزارشی که در ذیحجه 1303ق در روزنامه فرهنگ آمده، در همین سال به اصفهان آمده است؛ آنجا که می گوید: « زیاده از سه ماه است که بندة درگاه وارد این شهر (اصفهان) شده و به جهت معالجة مرضای مریضخانه سواره فتح ناصری معین» شده ام. کار او به سرعت بالا گرفت و روزنامه فرهنگ نیز چندی معالجات او را به چاپ رسانید. او در صفر 1304ق بعد از میرزا موسی خان ناظم الاطباء به مقام حافظ الصحه ای اصفهان رسید.
در تأیید معالجات و تبحر وی در امر پزشکی نامة تشکر آخوند ملا محمدکاشانی را می آوریم. « چه این اوقات برای این دعاگوی دولت ابد آیت که متوطن دارالسلطنة اصفهان می باشم، اتفاقی افتاد و آن این است که برادر زادة دعاگو که تقریباً به سن هیجده ساله است، مبتلا به مرض مهلک سنگ مثانه گردیده... به گمان آن که اطبای ایرانی از مدافعه و معالجة این نوع امراض، کما فی السابق عاجزند، رجوع به طبیب فرنگی نموده، پس از دیدن و امتیاز مرض بنای معالجه شد. از کثرت پریشانی و عدم بضاعت، اسباب معالجه فراهم نیامد تا آن که به توسط یکی از خیرخواهان به ظل السلطان معرفی شدم. وی هم مرا به میرزا محمود خان معرفی کرد. آن حکیم با فرهنگ بدون درنگ، دو قطعه سنگ مثانه که یکی اندازة بیضة مرغ خانه که آنرا خورده کرده، بیرون آورده و دیگری کوچکتر به قدر تخم کبوتر، درست بیرون آورده. الحق این کار در انظار مردم بسیار محل تعجب گشته و بر حذاقت و زبردستی این طبیب حاذق آفرینها و تحسینها گفته».
از شاگردان وی میرزا ابراهیم انواری را می شناسیم. میرزا محمودخان در امر ترجمه و تألیف کتاب نیز فعالیت داشته و از آثار وی ترجمة کتاب « جغرافیای گلیته » و «ترجمه طراپتیک» که ترجمه ای است از کتاب« طراپتیک» آلبوی مرلینی فرانسوی استاد مدرسه دارالفنون که به روز 13 شعبان 1302ق به پایان رسیده است.
میرزا محمود خان حافظ الصحه سرانجام در 19 ذیعقده سال 1320ق فوت و در حجرة شمال شرقی تکیه میر فندرسکی نزدیک مزار برادرش به خاک سپرده شد.

مشروح زندگی نامه
فرزند ملا محمدهاشم انصاری، و برادر میرزا تقی خان انصاری حکیم باشی مدیر روزنامه فرهنگ می بود.
از شرح زندگی وی اطلاع زیادی در دست نیست. وی از دارالفنون فارغ التحصیل شده و مطابق گزارشی که در ذیحجه 1303ق در روزنامه فرهنگ آمده، در همین سال به اصفهان آمده است؛ آنجا که می گوید: « زیاده از سه ماه است که بندة درگاه وارد این شهر (اصفهان) شده و به جهت معالجة مرضای مریضخانه سواره فتح ناصری معین» شده ام. کار او به سرعت بالا گرفت و روزنامه فرهنگ نیز چندی معالجات او را به چاپ رسانید. او در صفر 1304ق بعد از میرزا موسی خان ناظم الاطباء به مقام حافظ الصحه ای اصفهان رسید.
در تأیید معالجات و تبحر وی در امر پزشکی نامة تشکر آخوند ملا محمدکاشانی را می آوریم. « چه این اوقات برای این دعاگوی دولت ابد آیت که متوطن دارالسلطنة اصفهان می باشم، اتفاقی افتاد و آن این است که برادر زادة دعاگو که تقریباً به سن هیجده ساله است، مبتلا به مرض مهلک سنگ مثانه گردیده... به گمان آن که اطبای ایرانی از مدافعه و معالجة این نوع امراض، کما فی السابق عاجزند، رجوع به طبیب فرنگی نموده، پس از دیدن و امتیاز مرض بنای معالجه شد. از کثرت پریشانی و عدم بضاعت، اسباب معالجه فراهم نیامد تا آن که به توسط یکی از خیرخواهان به ظل السلطان معرفی شدم. وی هم مرا به میرزا محمود خان معرفی کرد. آن حکیم با فرهنگ بدون درنگ، دو قطعه سنگ مثانه که یکی اندازة بیضة مرغ خانه که آنرا خورده کرده، بیرون آورده و دیگری کوچکتر به قدر تخم کبوتر، درست بیرون آورده. الحق این کار در انظار مردم بسیار محل تعجب گشته و بر حذاقت و زبردستی این طبیب حاذق آفرینها و تحسینها گفته».
از شاگردان وی میرزا ابراهیم انواری را می شناسیم. میرزا محمودخان در امر ترجمه و تألیف کتاب نیز فعالیت داشته و از آثار وی ترجمة کتاب « جغرافیای گلیته » و «ترجمه طراپتیک» که ترجمه ای است از کتاب« طراپتیک» آلبوی مرلینی فرانسوی استاد مدرسه دارالفنون که به روز 13 شعبان 1302ق به پایان رسیده است.
میرزا محمود خان حافظ الصحه سرانجام در 19 ذیعقده سال 1320ق فوت و در حجرة شمال شرقی تکیه میر فندرسکی نزدیک مزار برادرش به خاک سپرده شد.