میرزا محمد باقر حکیم باشی

میرزا محمد باقر حکیم باشی

شهرت :

حکیم باشی
تاریخ وفات :
1397/12/26
مزار :
تکیه خادم الشریعه
زمینه فعالیت :
طبیب
طبیب برجسته

فرزند میرزا عبدالجواد مدرس خراسانی فرزند ملا محمد علی بن ملا احمد تونی خراسانی. پدرش ملا عبدالجواد مدرس، از علمای مشهور اصفهان در عصر ناصری و از شاگردان ملا علی نوری که در طب، ریاضی و ادبیات مهارت داشته است. آقا بزرگ تهرانی تسلط برجستة او را در تدریس کتاب قانون ابو علی سینا ستوده است. وی از محضر شیخ محمد تقی اصفهانی و حاج محمد ابراهیم کرباسی کسب علم نمود و شاگردان برجسته ای چون حکیم میرزا ابوالحسن جلوه و شیخ الشریعه اصفهانی را تربیت نمود. وي سالها در مدرسة شاهزاده ها( از ابنيه دوره صفوي) تدريس مي كرد.

میرزا محمد باقر در نیمه دوم سال1271ق به دنیا آمد و نزد پدر و میر سید محمد شهشهانی، ملا حسینعلی تویسرکانی، میر محمد صادق کتابفروش، حاج سید اسدالله بیدآبادی و شیخ محمدباقر نجفی و دیگران طب و حکمت، فقه و ادبیات را تحصیل نمود و در علوم فقهي به اجتهاد نایل آمد. تدریس طب قدیم در زمانش به او منحصر بود و در مداوای بیماران نفسی عیسوی داشت. وي پس از فوت پدر به  ناچار از تدريس علوم ديني چشم پوشيده و به طبابت پرداخت. در جواني طبيب خوانين بختیاري بوده و سرانجام به طبابت خانوادة ظل السلطان حاكم اصفهان پرداخت . در اوضاع و احوال زمانه نيز در ابتداي مشروطيت عضو انجمن ولايتي اصفهان بود. وي علاوه بر طب در فن حساب، هيأت و فيزيك مطلع و در انشا نيز مهارت داشت. اشعار و قصايد فارسي و عربي زيادي نيز از حفظ داشت. آقا بزرگ تهرانی در «نقباءالبشر» وی را با این القاب و عناوین یاد کرده است:« الشیخ محمد باقرالاصفهانی عالم ادیب و طبیب ماهر. ترجمه فی « التکمله » حاکیاً عن بعض الافاضل أنه من محاسن الدهر و أفاضل العصر و أن له مشارکه فی علوم شتی. ثم قال: واجتمعت به لما تشرف بزیاره ائمه العراق فرأیته رجلاً فاضلاً بزی العلماء لا الاطباء و توفی عن قریب».

وی علاوه بر آموزش طب، بر خلق و خوی طبیب در برخورد با بیمار نیز تأکید داشت و شاگردانش را به شکیبایی در برخورد با بیمارانی که از درد به خود می پیچیدند، سفارش  می کرد و ایجاد آرامش روانی را از وظایف مهم طبیب می دانست . تمامی پزشکان قدیمی حاذق آن زمان خوشه چین خرمن دانش آن بزرگ مرد بوده اند. در تشخیص مرض و اصول تداوی آن طور بود که پزشکان مجرب انگلیسی به او احترام و اعتقاد داشتند. چنانچه دکتر کار معروف دچار بیماری حصبه شد و تحت معالجه او قرار گرفته، شفا یافت. هیچگاه حق علاج یا ویزیت از کسی نگرفت و معاش او از کشاورزی فراهم می شد. وی در محلة بیدآباد اصفهان ساکن بود و شاگردان برجسته ای چون میرزا ابوالقاسم ناصر حکمت، سید عباس صفی دهکردی، میرزا محمد طبیب زاده، میرزا علی آقا شیرازی، سید حسنعلی فلسفی نائینی حسینی، سید مصطفی مؤید الاطباء، میرزا ابراهیم انواری، ميرزا محمدباقر طبيب پوده اي، ميرزا علي محمد طبيب كربکندی، شيخ محمدهادي فرزانه قمشه اي، سید محمدحسین نحوی، میرزا حسن طبیب دهاقانی را تربیت نمود.

از آثار وی: «رساله در وبا و طرز معالجه آن» و نسخه ای دست نویس از « چهل حدیث » در فرمایشات بزرگان دین را می توان اشاره کرد.

سرانجام وی در روز چهارشنبه 6 جمادی الاولی سال 1327ق درگذشت و در اطاق جنوبی تکیه خادم الشریعه به خاک سپرده شد و بعداً اولاد و اعقاب و نزدیکانش در آنجا دفن شدند. ماده تاريخ فوت او را حاج ميرزا مهدي دولت آبادي اين چنين آورده است: « همچنان رفته فلاطون عصر». از فرزندان او حسين حكمي  طبيب و جراح را مي توان نام برد.


مشروح زندگی نامه

فرزند میرزا عبدالجواد مدرس خراسانی فرزند ملا محمد علی بن ملا احمد تونی خراسانی. پدرش ملا عبدالجواد مدرس، از علمای مشهور اصفهان در عصر ناصری و از شاگردان ملا علی نوری که در طب، ریاضی و ادبیات مهارت داشته است. آقا بزرگ تهرانی تسلط برجستة او را در تدریس کتاب قانون ابو علی سینا ستوده است. وی از محضر شیخ محمد تقی اصفهانی و حاج محمد ابراهیم کرباسی کسب علم نمود و شاگردان برجسته ای چون حکیم میرزا ابوالحسن جلوه و شیخ الشریعه اصفهانی را تربیت نمود. وي سالها در مدرسة شاهزاده ها( از ابنيه دوره صفوي) تدريس مي كرد.

میرزا محمد باقر در نیمه دوم سال1271ق به دنیا آمد و نزد پدر و میر سید محمد شهشهانی، ملا حسینعلی تویسرکانی، میر محمد صادق کتابفروش، حاج سید اسدالله بیدآبادی و شیخ محمدباقر نجفی و دیگران طب و حکمت، فقه و ادبیات را تحصیل نمود و در علوم فقهي به اجتهاد نایل آمد. تدریس طب قدیم در زمانش به او منحصر بود و در مداوای بیماران نفسی عیسوی داشت. وي پس از فوت پدر به  ناچار از تدريس علوم ديني چشم پوشيده و به طبابت پرداخت. در جواني طبيب خوانين بختیاري بوده و سرانجام به طبابت خانوادة ظل السلطان حاكم اصفهان پرداخت . در اوضاع و احوال زمانه نيز در ابتداي مشروطيت عضو انجمن ولايتي اصفهان بود. وي علاوه بر طب در فن حساب، هيأت و فيزيك مطلع و در انشا نيز مهارت داشت. اشعار و قصايد فارسي و عربي زيادي نيز از حفظ داشت. آقا بزرگ تهرانی در «نقباءالبشر» وی را با این القاب و عناوین یاد کرده است:« الشیخ محمد باقرالاصفهانی عالم ادیب و طبیب ماهر. ترجمه فی « التکمله » حاکیاً عن بعض الافاضل أنه من محاسن الدهر و أفاضل العصر و أن له مشارکه فی علوم شتی. ثم قال: واجتمعت به لما تشرف بزیاره ائمه العراق فرأیته رجلاً فاضلاً بزی العلماء لا الاطباء و توفی عن قریب».

وی علاوه بر آموزش طب، بر خلق و خوی طبیب در برخورد با بیمار نیز تأکید داشت و شاگردانش را به شکیبایی در برخورد با بیمارانی که از درد به خود می پیچیدند، سفارش  می کرد و ایجاد آرامش روانی را از وظایف مهم طبیب می دانست . تمامی پزشکان قدیمی حاذق آن زمان خوشه چین خرمن دانش آن بزرگ مرد بوده اند. در تشخیص مرض و اصول تداوی آن طور بود که پزشکان مجرب انگلیسی به او احترام و اعتقاد داشتند. چنانچه دکتر کار معروف دچار بیماری حصبه شد و تحت معالجه او قرار گرفته، شفا یافت. هیچگاه حق علاج یا ویزیت از کسی نگرفت و معاش او از کشاورزی فراهم می شد. وی در محلة بیدآباد اصفهان ساکن بود و شاگردان برجسته ای چون میرزا ابوالقاسم ناصر حکمت، سید عباس صفی دهکردی، میرزا محمد طبیب زاده، میرزا علی آقا شیرازی، سید حسنعلی فلسفی نائینی حسینی، سید مصطفی مؤید الاطباء، میرزا ابراهیم انواری، ميرزا محمدباقر طبيب پوده اي، ميرزا علي محمد طبيب كربکندی، شيخ محمدهادي فرزانه قمشه اي، سید محمدحسین نحوی، میرزا حسن طبیب دهاقانی را تربیت نمود.

از آثار وی: «رساله در وبا و طرز معالجه آن» و نسخه ای دست نویس از « چهل حدیث » در فرمایشات بزرگان دین را می توان اشاره کرد.

سرانجام وی در روز چهارشنبه 6 جمادی الاولی سال 1327ق درگذشت و در اطاق جنوبی تکیه خادم الشریعه به خاک سپرده شد و بعداً اولاد و اعقاب و نزدیکانش در آنجا دفن شدند. ماده تاريخ فوت او را حاج ميرزا مهدي دولت آبادي اين چنين آورده است: « همچنان رفته فلاطون عصر». از فرزندان او حسين حكمي  طبيب و جراح را مي توان نام برد.