میرزا عبدالغفار تویسرکانی

میرزا عبدالغفار تویسرکانی

میرزا عبدالغفار تویسرکانی

شهرت:

میرزا عبدالغفار تویسرکانی
تاریخ وفات (قمری/شمسی):
22/04/1319
محل مزار:
و بقعه تویسرکانی
زمینه فعالیت:
فقیه و مجتهد,عالم ربانی

    عالم بارع جلیل، جامع معقول و منقول، فرزند عالم فاضل، آقا میر محمد حسین حسینی تویسرکانی، از مشاهیر علما و فقهای اصفهان در اواخر سده سیزدهم و اوائل سده چهاردهم هجری است. او در قصبه تویسرکان از توابع شهر همدان، در خانواده­ای روحانی از خاندان سادات شیخ الاسلامی به سال 1237ق دیده به جهان گشود. پس از فراگیری علوم مقدماتی رهسپار حوزه علمیه همدان شد، و از محضر اساتید آن حوزه بهره مند گردید و چنانکه خود در یادداشتی مرقوم فرموده، یک روز باقی مانده از ذیقعده 1266ق از همدان عازم حوزه علمیه اصفهان گردیده است. پس از سه روز توقف در گلپایگان در منزل عمدة الاعیان، میرزا ابوالفضل وزیر، و دیدار با عده­ای از علما و بزرگان آن شهر، در روز چهاردهم ماه ذی­حجـه به دارالسلطنـﺔ اصفهان- که در آن ایام یکی از مراکز بزرگ علمی عالم تشیع بوده - وارد شده و به استفاده از افاضات اکابر و مشایخ بزرگوار آن حوزه توفیق یافته است. وی خیلی زود مورد توجه و عنایات اساتید خود واقع شده و به درجات عالیه علمی و اخلاقی نائل گردیده­ است. عمده اوقات او در مطالعه و تدریس و تألیف می­گذشته است؛ از این رو، پس از درگذشت عالم کامل فقیه، حاج محمد جعفر آباده­ای به سال 1280ق ( امام جماعت مسجد بزرگ واقع در محله نیم آورد، معروف به مسجد حاجی آباده­ای نزدیک بازار بزرگ اصفهان) برای امامت جماعت و افتاء و حل مسائل شرعیه به جای ایشان برگزیده شده است.

    اساتید و مشایخ وی عبارتند از:

  • علامه آقا میر سید حسن، معروف به مدرس مطلق(م: 1267 ق) از بزرگان تلامذه صاحب جواهر؛
  • عالم بزرگوارحاج ملاحسینعلی تویسرکانی (م: 1286ق)؛
  • فقیه بزرگوار میر سید محمد شهشهانی (م:1289­ق). عمده اشتغال ایشان در خدمت حاجی تویسرکانی بوده، از اخص خواص تلامذه وی به شمار می آید.

همچنین اساتید وی در معقول:

  • حکیم متأله آقا میرزا حسن نوری (م:قبل از 1294ق)، فرزند حکیم و فیلسوف نامدار مرحوم ملاعلی نوری (م: 1246ق)؛
  • حکیم عارف بزرگوار آقا محمد رضا قمشه­ای متخلص به صهبا (م: 1306ق).

    وی از استاد خود حاجی تویسرکانی در محرم الحرام سال 1279 ق اجازه اجتهاد و روایت دریافت داشته است که در آن آمده:« فقد قرأ علیّ سنین عدیدة و ایام متمادیه السیّد السند و المولی المعتمد الحسیب الشریف النجیب الادیب الاریب صاحب الاخلاق الحسنـﺔ و ابوالمکارم الجمیلـﺔ العالم الربانی و الفاضل الصمدانی و الاخ الروحانی الاقا میرزا عبدالغفار التویسرکانی حفظـه الله عن جمیع الآفات و البلیـّه الخ».

    وی اجازه­ای مبسوط و مفصل از عالم بزرگوار صاحب روضات در اجتهاد و روایت به تاریخ ذی القعده 1279ق داشته که در پایان آن در تاریخ سلخ رجب 1280 یازده خط به آن اضافه شده است. مجاز را نسبت به ایشان ارادت خاصی بوده، چنانکه آن علم علاّمـه به وی عنایتی خاص داشته است.

عالم جلیل، آخوند ملا عبدالکریم جزی، قاضی و مفتی و مدّرس اصفهان (م: 1339­ق ) در کتاب تذکرة القبور آورده: مرحوم آقا میرزا عبدالغفار تویسرکانی، عالمی بزرگوار، جامع معقول و منقول، امام مسجد حاجی آباده­ای و جماعت او برگزیده بود از خواصّ طلاب و تجار و اخیار، و از رؤسای شاگردان مرحوم حاجی ملاحسینعلی تویسرکانی و مجاز از او و از مرحوم آقا میرزا محمد باقر چهارسوقی، که در روضات­الجنات ذکر فضل ایشان نموده و آنکه عمده ترتیب این کتاب از ایشان شده وفات او در سنه 1319ق.

    آثار و مؤلفات وی به قرار زیر است:

  • تقریرات درس فقه و اصول استاد حاجی تویسرکانی قدس سره؛
  • تعلیقات و حواشی بر کتاب شریف اسفار.
  • حواشی بر شرایع الاسلام؛
  • حواشی و تعلیقات بر مدارک الاحکام؛
  • حواشی و تعلیقات بر ریاض المسائل.

    از جمله شاگردان ایشان بزرگان نامبرده زیر هستند:

  • عالم عامل جلیل، آقا میرزا محمد حسین همدانی از بزرگان علمی اصفهان در علوم عقلی و نقلی و متوفای پس از 1324ق مدفون در درب امام اصفهان؛
  • عالم جلیل ربانی، آقا میرزا محمد علی تویسرکانی، فرزند محمد نقی بن ابی تراب، از علمای اصفهان، صاحب تالیفات و آثار متعدده در فقه و اصول (م:1329 ق)؛

    این عالم بزرگوار در 22ربیع الثانی 1319ق به رحمت ایزدی پیوست و در تخت فولاد اصفهان در تکیه­ای مخصوص، مقابل بقعه حاجی آباده ای اعلی­الله مقامه مدفون گشت و در تاریخ آن آمده:

جستم ز عقل سال وفاتش بگفت آه/« صد حیف اعلم العلماء زین جهان برفت»

 


زندگی نامه مشروح

    عالم بارع جلیل، جامع معقول و منقول، فرزند عالم فاضل، آقا میر محمد حسین حسینی تویسرکانی، از مشاهیر علما و فقهای اصفهان در اواخر سده سیزدهم و اوائل سده چهاردهم هجری است. او در قصبه تویسرکان از توابع شهر همدان، در خانواده­ای روحانی از خاندان سادات شیخ الاسلامی به سال 1237ق دیده به جهان گشود. پس از فراگیری علوم مقدماتی رهسپار حوزه علمیه همدان شد، و از محضر اساتید آن حوزه بهره مند گردید و چنانکه خود در یادداشتی مرقوم فرموده، یک روز باقی مانده از ذیقعده 1266ق از همدان عازم حوزه علمیه اصفهان گردیده است. پس از سه روز توقف در گلپایگان در منزل عمدة الاعیان، میرزا ابوالفضل وزیر، و دیدار با عده­ای از علما و بزرگان آن شهر، در روز چهاردهم ماه ذی­حجـه به دارالسلطنـﺔ اصفهان- که در آن ایام یکی از مراکز بزرگ علمی عالم تشیع بوده - وارد شده و به استفاده از افاضات اکابر و مشایخ بزرگوار آن حوزه توفیق یافته است. وی خیلی زود مورد توجه و عنایات اساتید خود واقع شده و به درجات عالیه علمی و اخلاقی نائل گردیده­ است. عمده اوقات او در مطالعه و تدریس و تألیف می­گذشته است؛ از این رو، پس از درگذشت عالم کامل فقیه، حاج محمد جعفر آباده­ای به سال 1280ق ( امام جماعت مسجد بزرگ واقع در محله نیم آورد، معروف به مسجد حاجی آباده­ای نزدیک بازار بزرگ اصفهان) برای امامت جماعت و افتاء و حل مسائل شرعیه به جای ایشان برگزیده شده است.

    اساتید و مشایخ وی عبارتند از:

  • علامه آقا میر سید حسن، معروف به مدرس مطلق(م: 1267 ق) از بزرگان تلامذه صاحب جواهر؛
  • عالم بزرگوارحاج ملاحسینعلی تویسرکانی (م: 1286ق)؛
  • فقیه بزرگوار میر سید محمد شهشهانی (م:1289­ق). عمده اشتغال ایشان در خدمت حاجی تویسرکانی بوده، از اخص خواص تلامذه وی به شمار می آید.

همچنین اساتید وی در معقول:

  • حکیم متأله آقا میرزا حسن نوری (م:قبل از 1294ق)، فرزند حکیم و فیلسوف نامدار مرحوم ملاعلی نوری (م: 1246ق)؛
  • حکیم عارف بزرگوار آقا محمد رضا قمشه­ای متخلص به صهبا (م: 1306ق).

    وی از استاد خود حاجی تویسرکانی در محرم الحرام سال 1279 ق اجازه اجتهاد و روایت دریافت داشته است که در آن آمده:« فقد قرأ علیّ سنین عدیدة و ایام متمادیه السیّد السند و المولی المعتمد الحسیب الشریف النجیب الادیب الاریب صاحب الاخلاق الحسنـﺔ و ابوالمکارم الجمیلـﺔ العالم الربانی و الفاضل الصمدانی و الاخ الروحانی الاقا میرزا عبدالغفار التویسرکانی حفظـه الله عن جمیع الآفات و البلیـّه الخ».

    وی اجازه­ای مبسوط و مفصل از عالم بزرگوار صاحب روضات در اجتهاد و روایت به تاریخ ذی القعده 1279ق داشته که در پایان آن در تاریخ سلخ رجب 1280 یازده خط به آن اضافه شده است. مجاز را نسبت به ایشان ارادت خاصی بوده، چنانکه آن علم علاّمـه به وی عنایتی خاص داشته است.

عالم جلیل، آخوند ملا عبدالکریم جزی، قاضی و مفتی و مدّرس اصفهان (م: 1339­ق ) در کتاب تذکرة القبور آورده: مرحوم آقا میرزا عبدالغفار تویسرکانی، عالمی بزرگوار، جامع معقول و منقول، امام مسجد حاجی آباده­ای و جماعت او برگزیده بود از خواصّ طلاب و تجار و اخیار، و از رؤسای شاگردان مرحوم حاجی ملاحسینعلی تویسرکانی و مجاز از او و از مرحوم آقا میرزا محمد باقر چهارسوقی، که در روضات­الجنات ذکر فضل ایشان نموده و آنکه عمده ترتیب این کتاب از ایشان شده وفات او در سنه 1319ق.

    آثار و مؤلفات وی به قرار زیر است:

  • تقریرات درس فقه و اصول استاد حاجی تویسرکانی قدس سره؛
  • تعلیقات و حواشی بر کتاب شریف اسفار.
  • حواشی بر شرایع الاسلام؛
  • حواشی و تعلیقات بر مدارک الاحکام؛
  • حواشی و تعلیقات بر ریاض المسائل.

    از جمله شاگردان ایشان بزرگان نامبرده زیر هستند:

  • عالم عامل جلیل، آقا میرزا محمد حسین همدانی از بزرگان علمی اصفهان در علوم عقلی و نقلی و متوفای پس از 1324ق مدفون در درب امام اصفهان؛
  • عالم جلیل ربانی، آقا میرزا محمد علی تویسرکانی، فرزند محمد نقی بن ابی تراب، از علمای اصفهان، صاحب تالیفات و آثار متعدده در فقه و اصول (م:1329 ق)؛

    این عالم بزرگوار در 22ربیع الثانی 1319ق به رحمت ایزدی پیوست و در تخت فولاد اصفهان در تکیه­ای مخصوص، مقابل بقعه حاجی آباده ای اعلی­الله مقامه مدفون گشت و در تاریخ آن آمده:

جستم ز عقل سال وفاتش بگفت آه/« صد حیف اعلم العلماء زین جهان برفت»

 

جلسه درس استاد

وی فقیهی محقق و اصولی مدقق و مدرسی بزرگ و کم نظیر بود. در اخلاق حمیده، مظهر اخلاق آباء و اجداد طاهرینش بود، چنانچه در مدت ریاستش، غضب و تغیر او را کسی ندید. با آن که حاجی کلباسی از محققین بزرگ روزگار خود بود، اما چون این عالم جلیل شروع به تدریس کرد حوزه درسی حاجی از هم پاشید و شاگردان او در مجلس درس این استاد یگانه حاضر شدند.

نماز جماعت

میرزا عبدالغفار تویسرکانى از شاگردان حاجى ملا حسینعلى تویسرکانى بوده، عمده شهرت او به سبب ازدحام جماعت او بوده؛ با این‏ که مسجد او مملو مى‏ گردید تمام آن‏ها اهل عمامه بودند، چه از سلسله طلاب و چه از طبقه تجار،