ملامحمدحسین آخوند فشارکی

ملامحمدحسین آخوند فشارکی

ملامحمدحسین آخوند فشارکی

شهرت:

ملامحمدحسین آخوند فشارکی
تاریخ وفات:
محل مزار:
شیخ مرتضی ریزی
زمینه فعالیت:
عالم فقیه
فرزند ملا محمدجعفر، متولد 1266ق،عالم فقیه و از بزرگان مجتهدان اصفهان، از اساتید وی در اصفهان و عتبات عالیاتمیرزا محمدهاشم چهارسویی، میرزای شیرازی بزرگ و شیخ زین العابدین مازندرانی است. در اصفهان در محله خواجو، و پس از فوت دامادش عالم فاضل میرزا حسن عراقی، در محله نیم آورد ساکن، و در مسجد سلام امامت می نمود. در مدرسه نیم آورد تدریس می کرد و محضرش مرکز فضلا بود و در اواخر عمر مرجعیت تامه تدریس، تقلید و حل مشکلات مردم را داشت. در مصلی تخت فولاد مراسم احیا و برگزاری دعا و منبر و وعظ باشکوهی برپا می نمود. در فعالیت های خیریه پیشقدم بوده و خصوصاً برای طلاب و علمای فقیر همه گونه کمک از جمله تهیه منزل را متقبل می شد. از آثارش «تقریرات درس اساتیدش» و «رساله عملیه» به صورت حاشیه بر رساله برادرش ملا محمدباقر فشارکی است. او در 8 ذیقعده 1353ق درگذشت
زندگی نامه مشروح


عالم فقیه اصولی آیت الله ملا محمد حسین فشارکی فرزند ملا محمد جعفر از تبار شیخ جعفر کوهپایه ای. ملامحمدجعفر، از علما و وعاظ اصفهان، بوده و در سال 1280ق وفات نموده و در وادی السلام نجف میان مزار حضرت هود و صالح-علیهما السلام- دفن شده است. فرزندان ملا محمد جعفر عبارتند از: ملا محمد باقر و ملا علی اکبر و ملامحمدحسین در روز جمعه 30 ذی حجه 1266ق در اصفهان به دنیا آمد. در فقه و اصول از محضر بزرگان عصر خود مانند: حاج شیخ محمدباقر مسجد شاهی برادر خود آخوند ملا محمد باقر فشارکی و آقا میرزا محمد هاشم چهارسوقی کسب علم کرد. مدتی نیز در عتبات عالیات از درس حاج میرزا حبیب الله رشتی و شیخ زین العابدین مازندرانی استفاده کرد. پس از بازگشت به اصفهان در محله خواجو سکونت گزید و پس از فوت پدر زنش آیت الله میرزا حسن عراقی به محله نیم آورد نقل مکان کرد و در مسجد سلام به امامت پرداخت. محضرش مرکز فضلا بود و در اواخر عمر مرجعیت تاّمه در تدریس، تقلید و حل خصومات داشت.
وی از شیخ زین العابدین مازندرانی، حاج میرزا حبیب الله رشتی و حاج میرزا محمد حسن شیرازی اجازه روایت داشت و از مشایخ اجازه روایتی آیت الله سید شهاب الدین مرعشی بود.
از جمله آثار او حاشیه بر رسائل و طهارت شیخ انصاری را نام برده اند. ایشان شاگردان زیادی داشته که از جمله مبرزترین آنها میرزا محمد احمد آبادی معروف به طبیب زاده، حاج آقا رحیم ارباب، شیخ محمود مفید و آقا سید محمد رضا خراسانی را نام برده اند.
آیت الله مرعشی نجفی مراتب علمی وی را ستوده و آیت الله زند کرمانی که از آیت الله فشارکی اجازه اجتهاد داشته، او را در بین علما بی نظیر دانسته و استادش را با القابی چون علّامه شیخ معظم و استاد اعظم یادکرده است هموگوید: « یک بحثی را می خواستم بدهم، می فرمود مطلب را مطالعه کنید تا از شما سئوال کنم. من بحث را از شب تا صبح می خواندم و فردا که می رفتم، آقای فشارکی با وجود این که سن او حدود نود سال بود، اما آن بحثی که من دیشب خوب خوانده بودم و ایشان پنجاه سال پیش خوانده بود، بهتر از من در ذهن سپرده بود.
آیت الله فشارکی به رسم برادرش، شیخ محمد باقر سنت پسندیده احیای شبهای جمعه در تخت فولاد اصفهان و منبر وعظ و ارشاد، توأم با بکاء وتضرع تا طلوع فجر را برقرار می نمود. وی به زهد، تقوی و صلاح تا زمان فوتش معروف بود.
« آنچه مسلم است؛ او از آخرین بازماندگان فقهای سنتی جهان تشیع بوده که علم، تقوا و حکومت شرعیه را یکجا داشته است. تألیفات زیادی از او به جای نمانده، اما از بهترین ناقلان فقه جعفری و مبلغان شریعت علوی و آمران به معروف و ناهیان از منکر به شمار می رفته است. بنا به قول پدر و نیز استاد جلال الدین همایی(شاگرد شاگرد او) شمّ فقاهتی او از اقرانش برتر بوده، هر چند در بعضی شاخه های علوم و فنون اسلامی، چون معقول و عرفان، دیگران بر او رجحان داشته اند».
آن بزرگ تا آنجا که من شنیده ام، تا اندازه ای حالت تقشّر و تقشّف نیز داشته است. معروف است با عمله طرب هیچ سازگاری نداشته و فاقد کیفیت تسامح و تساهلی بوده است که بزرگانی چون آقا حسین خوانساری یا فیض کاشانی و حتی آیت الله جزی، معاصر خود او در موسیقی داشته اند. وی شخصیتی سخت محتاط بوده و در اجرای احکام سعی تمام داشته است.
وی جزو علمایی بوده که در حوادث سیاسی مشروطه و پس از آن نقش داشته است. یکی از مهمترین انجمن های اصفهان در عصر مشروطه «انجمن اتحادیه علما » بود که با حضور 22 نفر از بزرگترین علمای اصفهان به تاریخ اول ذی حجه 1324ق شکل گرفت. این انجمن، عامل مهمی در وادار کردن ظل السلطان برای تأسیس انجمن ولایتی بود.
یکی از برنامه های این انجمن، نظارت بر هماهنگی و مطابقت احکام قانونی با قوانین شریعت بود. آخوند فشارکی از اعضای مهم این انجمن بود که به همراه حاج آقا نورالله نجفی و سایر بزرگان در آن نقشی مؤثر داشت.
در حرکت اقتصادی عصر مشروطه به منظور اصلاح اوضاع اقتصادی شهر در زمینه ترویج کالاهای خارجی حضور داشت و جزو امضاکنندگان اعلامیه پنج ماده ای علما و بزرگان اصفهان در سال 1324 ق بر ضد سلطه اقتصادی بیگانگان بود.
یک بار دیگر نیز وی را در زمرة علمایی که در عزل ظلّ السلطان، حاکم مستبد اصفهان، مؤثر واقع شدند، می-بینیم که در این واقعه، حتی مورد اهانت طرفداران ظلّ السلطان نیز قرار گرفت.
وی در دو جریان سیاسی دیگر نیز همراهی و همکاری وی با حاج آقا نورالله نجفی در اصفهان بود که از ملا محمد حسین از اعضای هیأت علمیه اصفهان بود و از او به عنوان یکی از بنیان گذاران آن نام برده شده است. این هیأت با پشتکار، به امر به معروف و نهی از منکر می پرداخت. جریان دوم نیز همراهی با حاج آقا نورالله نجفی در قضیة مهاجرت علمای اصفهان به قم بود که در اعتراض به قانون نظام اجباری صورت گرفت. در این زمان، منزل ملا محمد حسین فشارکی، مرکز علمای شهر جهت حمایت از حاج آقا نورالله نجفی بود.
به این لحاظ، آخوند فشارکی از علما و مراجع با نفوذ سیاسی و دینی این دوره محسوب می شده و از قدرت معنوی و سیاسی زیادی برخوردار بوده است. وی از جمله علمایی بود که در امر به معروف و نهی از منکر، تلاش فراوان می نموده است.
به گفتة منابع: « در جلوگیری از منهیّات ، تعلقی بی حساب داشت، اما روزگار بر مراد آن بزرگ، دورة خود را نمی گذاشت». موقعیت و نفوذ وی به حدّی بود که اکثر عمّال دولتی عصر پهلوی از او حساب می بردند و هر کاری نمی توانستند انجام دهند.
آخوند فشارکی در اواخر عمر رئیس مطلق علمای اصفهان گردیده بود ودر فقه و اصول از اساتید بود. مردم اصفهان در اواخر عمر ایشان، مسایل خود را از او استفتاء می نمودند.
چنانکه در تاریخ 12 شعبان 1347ق در واکنش به گسترش فحشا و علنی شدن آن و عدم تعرض به فواحش در اصفهان، نامه تکان دهنده ای خطاب به مخبر السلطنه رئیس الوزراء نوشت و از وضعیت شهر به شدت انتقاد نمود.
ملا محمد حسین دارای دو همسر بود و از همسر اول چند پسر و دختر داشت. شمس الدین فشارکی، شیخ محمد علی فشارکی، شیخ جعفر فشارکی فرزندان ذکور وی بودند. شیخ محمد علی و شیخ جعفر در کسوت روحانیت بودند. از همسر دوم او سه پسر به جای مانده که روحانیت را در این خانواده ادامه دادند. اول، مرحوم آیت الله شیخ محمد تقی فشارکی که به زهد و صداقت معروف بود؛ دوم، شیخ محمد باقر فشارکی ( پدر نگارنده این سطور) و سوم شیخ مهدی فشارکی شیخ محمد حسین ذوعلم احمدآبادی که از علمای برجسته و معروف به زهد و تقوای اصفهان، سالها امامت مسجداحمد آباد را می نمود، داماد اوست.
سرانجام، این عالم فقیه پس از 86 سال در شب سه شنبه، هشتم ذی القعده سال 1353ق درگذشت و در بقعة تکیة شیخ مرتضی ریزی به خاک سپرده شد.

مراتب علمی و حافظه وی آخوند فشارکی

آیت الله مرعشی نجفی مراتب علمی وی را ستوده و آیت الله زند کرمانی که از آیت الله فشارکی اجازه اجتهاد داشته، او را در بین علما بی نظیر دانسته و استادش را با القابی چون علّامه شیخ معظم و استاد اعظم یادکرده است هموگوید: « یک بحثی را می خواستم بدهم، می فرمود مطلب را مطالعه کنید تا از شما سئوال کنم. من بحث را از شب تا صبح می خواندم و فردا که می رفتم، آقای فشارکی با وجود این که سن او حدود نود سال بود، اما آن بحثی که من دیشب خوب خوانده بودم و ایشان پنجاه سال پیش خوانده بود، بهتر از من در ذهن سپرده بود.