میرزا محمد دستجردی

میرزا محمد دستجردی

میرزا محمد دستجردی

شهرت:

دستجردی
تاریخ وفات (قمری/شمسی):
1/01/1343
محل مزار:
و بقعه کازرونی
زمینه فعالیت:
عالم فاضل

فرزند عبدالعلی دستجردی ملقب به نظام الإسلام و مشهور به میرزای معلم در سال 1288ق/ 1248ش در دستگرد برخوار اصفهان و در خانوادة ملّاکین بزرگ آن منطقه چشم به جهان گشود. در شش سالگی پدرش دیده از جهان فرو بست و در قبرستان دستگرد به خاک سپرده شد. با توجه به اینکه مادرش نیز در دوران کودکی وی از دنیا رفته بود و خواهر و برادری هم نداشت، تحت سرپرستی و قیومیت عموی خود که عبدالصمد نام داشت قرار گرفت.

  بنا به اظهارات یکی از فرزندان میرزامحمد دستجردی وی پس از مدتی رهسپار اصفهان گردید و در مدارس حوزة علمیة این شهر به تحصیل علوم اسلامی پرداخت. با توجه به این که حوزة اصفهان در آن زمان از اساتید مبرّزی برخوردار بود؛ لکن هیچ سندی در مورد این که استادان او چه کسانی بوده­اند؛ در دست نداریم.

  نظام­الإسلام از حیث ویژگی های اخلاقی و اجتماعی مرد متدین، فاضل، خوش مشرب، خوش برخورد و خوش سخن بوده و از او به عنوان فردی مؤدب و متواضع یاد کرده­اند و همین نیز باعث نفوذ و ورود او به صحنه­های سیاسی و مذهبی و تقرّب به رجال مطرح آن زمان اصفهان بوده است. وی به مطالعه و تفحّص در کتب بسیار علاقه­مند بود و از این رهگذر نیز کتابخانه­ای فراهم آورده بود که پس از فوت ایشان این کتابخانه نفیس و ارزشمند به پسر اول وی می­رسد. دستجردی پس از گذراندن تحصیلات به تدریس پرداخته و در این زمینه موفقیت­هایی را کسب نموده بود و با عنایت به  تعلیم و تدریس شایسته و جذابی که داشته به میرزای معلم اشتهار یافت. از جملة شاگردان وی در اصفهان شیخ مهدی نجفی مسجد شاهی بوده است.

 وی در امور سیاسی نیز فعال و از نزدیکان حاج آقا نورالله نجفی بوده است. او از ابتدای نهضت مشروطه جزو فعالان صحنه سیاست بوده و با خوانین بختیاری از جمله سرار جنگ در ارتباط بوده است. میرزا محمد دستجردی علاوه بر کسب مقامات علمی در امور مذهبی عنوان « نظام الإسلام »را از سوی حاج آقا نورالله نجفی دریافت نمود. خانة او نیز تا آخر عمر در نزدیکی منازل خاندان نجفی در کوچة پشت مسجد جامع عباسی (مسجد امام) واقع شده بود. تنها در یک منبع از تواریخ محلی اصفهان از نظام الإسلام یاد شده و آن در جایی است که میرزا حسن خان جابری انصاری پس از عزل ظل­السلطان، تغییرات قسمتی از عمارات اشرف را به حاج آقا نورالله و میرزا محمد دستجردی نظام الإسلام دانسته است.

 دستجردی در رجب سال 1343 ق/ بهمن 1303ش بر اثر بیماری ذات الریه در شهر اصفهان دار فانی را وداع گفت. او را در اتاقی در سمت شرقی تکیة کازرونی به خاک سپردند.

 میرزا عبدالجواد خطیب در سوگ وی مرثیه و ماده تاریخی سروده که بیت ماده تاریخ آن چنین است:

رفت از درون جمع برون چون محمدی

گفتا خطیب آه شد اسلام بی­نظام


زندگی نامه مشروح

فرزند عبدالعلی دستجردی ملقب به نظام الإسلام و مشهور به میرزای معلم در سال 1288ق/ 1248ش در دستگرد برخوار اصفهان و در خانوادة ملّاکین بزرگ آن منطقه چشم به جهان گشود. در شش سالگی پدرش دیده از جهان فرو بست و در قبرستان دستگرد به خاک سپرده شد. با توجه به اینکه مادرش نیز در دوران کودکی وی از دنیا رفته بود و خواهر و برادری هم نداشت، تحت سرپرستی و قیومیت عموی خود که عبدالصمد نام داشت قرار گرفت.

  بنا به اظهارات یکی از فرزندان میرزامحمد دستجردی وی پس از مدتی رهسپار اصفهان گردید و در مدارس حوزة علمیة این شهر به تحصیل علوم اسلامی پرداخت. با توجه به این که حوزة اصفهان در آن زمان از اساتید مبرّزی برخوردار بود؛ لکن هیچ سندی در مورد این که استادان او چه کسانی بوده­اند؛ در دست نداریم.

  نظام­الإسلام از حیث ویژگی های اخلاقی و اجتماعی مرد متدین، فاضل، خوش مشرب، خوش برخورد و خوش سخن بوده و از او به عنوان فردی مؤدب و متواضع یاد کرده­اند و همین نیز باعث نفوذ و ورود او به صحنه­های سیاسی و مذهبی و تقرّب به رجال مطرح آن زمان اصفهان بوده است. وی به مطالعه و تفحّص در کتب بسیار علاقه­مند بود و از این رهگذر نیز کتابخانه­ای فراهم آورده بود که پس از فوت ایشان این کتابخانه نفیس و ارزشمند به پسر اول وی می­رسد. دستجردی پس از گذراندن تحصیلات به تدریس پرداخته و در این زمینه موفقیت­هایی را کسب نموده بود و با عنایت به  تعلیم و تدریس شایسته و جذابی که داشته به میرزای معلم اشتهار یافت. از جملة شاگردان وی در اصفهان شیخ مهدی نجفی مسجد شاهی بوده است.

 وی در امور سیاسی نیز فعال و از نزدیکان حاج آقا نورالله نجفی بوده است. او از ابتدای نهضت مشروطه جزو فعالان صحنه سیاست بوده و با خوانین بختیاری از جمله سرار جنگ در ارتباط بوده است. میرزا محمد دستجردی علاوه بر کسب مقامات علمی در امور مذهبی عنوان « نظام الإسلام »را از سوی حاج آقا نورالله نجفی دریافت نمود. خانة او نیز تا آخر عمر در نزدیکی منازل خاندان نجفی در کوچة پشت مسجد جامع عباسی (مسجد امام) واقع شده بود. تنها در یک منبع از تواریخ محلی اصفهان از نظام الإسلام یاد شده و آن در جایی است که میرزا حسن خان جابری انصاری پس از عزل ظل­السلطان، تغییرات قسمتی از عمارات اشرف را به حاج آقا نورالله و میرزا محمد دستجردی نظام الإسلام دانسته است.

 دستجردی در رجب سال 1343 ق/ بهمن 1303ش بر اثر بیماری ذات الریه در شهر اصفهان دار فانی را وداع گفت. او را در اتاقی در سمت شرقی تکیة کازرونی به خاک سپردند.

 میرزا عبدالجواد خطیب در سوگ وی مرثیه و ماده تاریخی سروده که بیت ماده تاریخ آن چنین است:

رفت از درون جمع برون چون محمدی

گفتا خطیب آه شد اسلام بی­نظام