میرزا عباس خان ایروانی

میرزا عباس خان                        ایروانی

میرزا عباس خان ایروانی

شهرت:

ایروانی
تاریخ وفات (قمری/شمسی):
1/01/1267
محل مزار:
صاحب روضات
زمینه فعالیت:
عارف
فرزند محمد خان، از کارگزاران حکومتی در اوایل حکومت قاجاری بوده است. وی سال ها حکومت نخجوان را داشت و در سال 1221ق برکنار گردید. در اواخر حکومت محمدشاه و اوایل حکومت ناصرالدین شاه سمت امیر دیوان خانه عدلیه را داشته است. در جمادی الثانی 1276ق فوت شده و در بقعه ملا حسین تفلیسی در آبخشان به خاک سپرده می شد و پس از تخریب قبرستان جسد وی در بقعه صاحب روضات به خاک سپرده شد. از فرزندانش سلیمان خان، در دستگاه ظل-السلطان و جلال الدوله حکومت نواحی یزد را به عهده داشت. وی در سال 1315ش فوت نموده و در این تکیه مدفون گردید.
زندگی نامه مشروح

از عرفای نعمت اللهی اواخر عصر ناصری است. از شخصیت و نام پدر وی اطلاعی در دست نیست، اما پسران وی از منشیان و مقرّبان دستگاه ناصری و ظلّ-السلطان بوده اند. تحویلدار نام چند تن از فرزندان وی را که ازهمه معروفتر، رضا قلی خان سراج الملک است، در زمرة جماعت منشیان دوره ظل السلطان می-نگارد. توضیح آن که؛ در عصر ناصری از سه شخصیت با لقب سراج الملک یاد شده است: اولین شخصی که ملقّب به آن گردید، چراغعلی زنگنه است. وی از برکشیدگان امیرکبیر بود و در دفع فتنه سالار خدمت شایانی به وی نمود. در همان زمان امیرکبیر نیز به عنوان نایب الحکومه اصفهان برگزیده شد.
دومین سراج الملک نیز، میرزاحسن خان، پسر باقرخان است که از ابتدای حکومت ظلّ السلطان (1291ق) سمت پیشکاری او را در اصفهان داشت. این سمت در سال 1293ق به مشیرالملک انصاری محوّل شد.
سومین سراج الملک نیز رضاقلی خان، پسر عباس خان ایروانی است.
پسران میرزاعباس خان در اوایل حکومت ظلّ السلطان، در مناصب حکومتی بسیارصاحب نفوذ شدند. رضاقلی خان سراج الملک ابتدا در اصفهان به خدمت اشتغال داشت. سپس از جانب ظلّ السلطان پیشکار تهران شد و از نفوذ زیادی برخوردار گردید؛ چنانکه از جانب ناصرالدین شاه لقب سراج الملکی به وی داده شد. پسران میرزا عباس خان، مریدان ملاسلطان علی گنابادی بوده، حمایت زیادی از وی می کردند.
قبر میرزا عباس خان، ابتدا در قبرستان آبخشان بوده که پس از تخریب این قبرستان در دوره پهلوی، استخوانهای وی را با سنگ لوحش به بقعه صاحب روضات در تخت فولاد منتقل و در آنجا دفن کردند.
سنگ لوح ایروانی شامل اشعاری به فارسی است. خط نستعلیق بالای آن، تاریخ فوت وی را به سال 1267ق نوشته و ماده تاریخ آخر اشعار نیز عدد سال وفات است؛ با این عبارت: « الغرض جان رفت چون خان از جهان و جان گذشت»