میرزامحمدباقر بهاء اصفهانی

میرزامحمدباقر بهاء اصفهانی

میرزامحمدباقر بهاء اصفهانی

شهرت:

بهاء اصفهانی
تاریخ وفات (قمری/شمسی):
1/01/1317
محل مزار:
  و بقعه فاضل هندی
زمینه فعالیت:
شاعر,ادیب

    میرزا محمد باقر خواجویی، واعظ و ادیب شاعر، متخلص به « بهاء »، فرزند ادیب شاعر خطاط، میرزا محمد حسین ضیاء اصفهانی. فرزند محمد اسماعیل خواجویی ثانی، در سال 1265ق به دنیا آمد. مادرش سیده ای جلیله از احفاد حکیم مؤمن تنکابنی صاحب « تحفه » بوده است.

    در کتاب حدیقة الشعراء درباره اش می خوانیم:  « مردی است با سواد و کمال. مقدمات صرف و نحو را ملکه کرده و از نجوم و ریاضی و هندسه بهرۀ وافی برده و شکسته ونسخ و نستعلیق را بد نمی نویسد و اکنون مکاتبات شرعیه اصفهان غالباً – خاصه متعلقات حکام و امرا و وزراء – مرجوع به ایشان است. الحق بعضی را که دیده ام، بسیار خوب از عهده می آید و امروز در اصفهان در این امر منحصر؛ از مسائل شرعیه و اصلاح و رفع اشکال معاملات نیز ربط کامل دارد».

    در اخلاق و معاشرت او با دیگران گفته شده: « در حفظ احوال دوستان و ثبات و وفا در حق آشنایان خیلی اهتمام می نماید. احوال و اخلاق و مصاحبت و معاشرتش هم بسیار خوب است»    

    گفته شده كه وی از ساكنان مدرسه ملاعبدالله و در آن جا به نوشتن قبالجات مشغول بوده است

    میرزا محمد باقر در اشعار تخلص بهاء داشته است و گفته شده که کتابی در مصائب آل الله به نظم و نثر به نام بهارالجنان نوشته است که اثری از آن نیست. دیوان اشعارش حدود سه هزار بیت می شده که بیشتر در مدایح و مراثی بوده و در اشعار، مدح حکام و امرا را نمی گفته است

    همچنین از اشعار وی در مرثیه وفات میرزا ابراهیم قزوینی اصفهانی، معروف به جوهری مؤلف کتاب طوفان البکاء است که قطعه ای در پانزده بیت سروده و بر سنگ مزار او حك شده است. مطلع اشعار:

ای برد ار گریه چشم اعتبار اندر جهان/بر قبور مردگان آری گذار و بگذری

منکسف بینی هزاران آفتاب و ماهتاب/محترق بینی دوصد زهره، هزاران مشتری

... آسیه خصلت، خجسته فطرتی احیا نمود/قبر آن مرحوم را از همّت و نیک اختری

در نود بعد از هزار و دو صد هجری طلب/از « بها » تاریخ فوتش کرد از دانشوری

کلک سحر انگیز  او بنوشت این مصرع تمام:/« همره سلطان دین آید بمحشر  جوهری »

    از اشعار و خط نستعلیق مرحوم بهاء به سنگ مزار میرزا محمدكاظم نقشینه در تكیه خوانساری می توان اشاره كرد كه بر بالای سنگ نام او به صورت « كتبه بهاءبن ضیاء » حك شده است.

    از دیگر آثار وی، اشعار فوت گوهر بیگم سلطان بر سنگ مزار وی در بقعه تكیه خوانساری است.  

    سرانجام این عالم واعظ و ادیب شاعر به سال 1317ق فوت گردید. پیکرش را در تکیه فاضل اصفهانی و نزدیک پدرش به خاک سپردند که امروزه اثری از مزار وی موجود نیست.

   

 


زندگی نامه مشروح

    میرزا محمد باقر خواجویی، واعظ و ادیب شاعر، متخلص به « بهاء »، فرزند ادیب شاعر خطاط، میرزا محمد حسین ضیاء اصفهانی. فرزند محمد اسماعیل خواجویی ثانی، در سال 1265ق به دنیا آمد. مادرش سیده ای جلیله از احفاد حکیم مؤمن تنکابنی صاحب « تحفه » بوده است.

    در کتاب حدیقة الشعراء درباره اش می خوانیم:  « مردی است با سواد و کمال. مقدمات صرف و نحو را ملکه کرده و از نجوم و ریاضی و هندسه بهرۀ وافی برده و شکسته ونسخ و نستعلیق را بد نمی نویسد و اکنون مکاتبات شرعیه اصفهان غالباً – خاصه متعلقات حکام و امرا و وزراء – مرجوع به ایشان است. الحق بعضی را که دیده ام، بسیار خوب از عهده می آید و امروز در اصفهان در این امر منحصر؛ از مسائل شرعیه و اصلاح و رفع اشکال معاملات نیز ربط کامل دارد».

    در اخلاق و معاشرت او با دیگران گفته شده: « در حفظ احوال دوستان و ثبات و وفا در حق آشنایان خیلی اهتمام می نماید. احوال و اخلاق و مصاحبت و معاشرتش هم بسیار خوب است»    

    گفته شده كه وی از ساكنان مدرسه ملاعبدالله و در آن جا به نوشتن قبالجات مشغول بوده است

    میرزا محمد باقر در اشعار تخلص بهاء داشته است و گفته شده که کتابی در مصائب آل الله به نظم و نثر به نام بهارالجنان نوشته است که اثری از آن نیست. دیوان اشعارش حدود سه هزار بیت می شده که بیشتر در مدایح و مراثی بوده و در اشعار، مدح حکام و امرا را نمی گفته است

    همچنین از اشعار وی در مرثیه وفات میرزا ابراهیم قزوینی اصفهانی، معروف به جوهری مؤلف کتاب طوفان البکاء است که قطعه ای در پانزده بیت سروده و بر سنگ مزار او حك شده است. مطلع اشعار:

ای برد ار گریه چشم اعتبار اندر جهان/بر قبور مردگان آری گذار و بگذری

منکسف بینی هزاران آفتاب و ماهتاب/محترق بینی دوصد زهره، هزاران مشتری

... آسیه خصلت، خجسته فطرتی احیا نمود/قبر آن مرحوم را از همّت و نیک اختری

در نود بعد از هزار و دو صد هجری طلب/از « بها » تاریخ فوتش کرد از دانشوری

کلک سحر انگیز  او بنوشت این مصرع تمام:/« همره سلطان دین آید بمحشر  جوهری »

    از اشعار و خط نستعلیق مرحوم بهاء به سنگ مزار میرزا محمدكاظم نقشینه در تكیه خوانساری می توان اشاره كرد كه بر بالای سنگ نام او به صورت « كتبه بهاءبن ضیاء » حك شده است.

    از دیگر آثار وی، اشعار فوت گوهر بیگم سلطان بر سنگ مزار وی در بقعه تكیه خوانساری است.  

    سرانجام این عالم واعظ و ادیب شاعر به سال 1317ق فوت گردید. پیکرش را در تکیه فاضل اصفهانی و نزدیک پدرش به خاک سپردند که امروزه اثری از مزار وی موجود نیست.