سید نورالله دانشورعلوی

سید نورالله دانشورعلوی

سید نورالله دانشورعلوی

شهرت:

سید نورالله دانشورعلوی مجاهد السلطان
تاریخ وفات (قمری/شمسی):
1336/01/04
محل مزار:
  و بقعه فاضل هندی
زمینه فعالیت:
سیاستمدار,طبیب

طبیب و رجل سیاسی عصر مشروطه، سید نورلله عقیلی معروف به دانشور علوی و ملقب به مجاهد السلطان از جمله رجال برجسته ای است که به لحاظ سیاسی و فرهنگی در مشروطیت اصفهان سهم بسزایی داشته است. وی فرزند میرزا موسی خان ناظم الأطباء ابن میر سید عقیل علوی است. این خاندان از اعقاب میر سید محمد حسین بن هادی بن میر سید محمد عقیلی علوی خراسانی شیرازی اصفهانی، وزیر آستانه رضویه هستند که مردی عالم، فاضل و طبیب ماهر بود. وی مؤلف کتبی چون: « ذخائرالترکیب» معروف به « قرابادین کبیر» و « مخزن الادویه» است. میر سید محمد حسین خان مدت¬ها در سند سکونت داشت.
فعالیت سیاسی سید نورالله در مشروطیت اصفهان با شرکت وی در انجمن ولایتی به ریاست حاج آقا نورالله نجفی آغاز شد. در جریان فراهم نمودن نیرو برای شهر اصفهان جهت برخورد با نیروهای استبداد، وی به همراه دو برادرش عیسی خان افتخار الحکماء و میرزا مسیح خان حافظ الصحه با مشورت حاج آقا نورالله نجفی به سمت خوانین بختیاری حرکت کرده و آنان را ترغیب به مساعدت برای انجمن ولایتی اصفهان نمود. این امر خود نشان از اهمیت حضور وی و برادرانش در جریان نهضت مشروطیت اصفهان دارد. در چند جای دیگر نیز شاهد حضور مؤثر وی در قضایای مشروطه هستیم. از جمله در جریان ورود ضرغام السلطنه به اصفهان، وی در کنار چند نفر از اعضای اصلی کمیته ای که برای هدایت نیروهای بختیاری به اصفهان تشکیل شده بود، حضور داشت که نیروهای بختیاری را به سمت اصفهان هدایت می نمود. خودش نیز جزو مجاهدانی بود که در فتح اصفهان حضور داشت و پس از آن نیز به همراه خان های بختیاری چون سرداراسعد، مرتضی قلی خان صمصام، امیر یوسف خان مجاهد در رأس نیروهای بختیاری برای فتح تهران حرکت کرد.
وی در جریان مبارزات بختیاری ها در جنگ های کرمانشاه، همراه مجاهدان حضور داشت و به خاطر رشادت و زحماتی که برای نظم و امنیت دراین مناطق انجام داد، از طرف احمد شاه لقب « مجاهدالسلطنه » را دریافت نمود.
در دورة حکومت سردار محتشم در اصفهان، وی معاونت نظمیة اصفهان را بر عهده داشت و بعد از آن نیز در تشکیل کمیته دفاع ملی قم، نقش داشت تا با نیروهای متجاوز روسیه که از قزوین به سمت تهران در حرکت بودند مقابله کنند. از این رو همراه سایر مجاهدین و آزادی خواهان اصفهان با سربازان روسیه جنگید. در هنگام اشغال قم توسط روس ها نیز مدتی دستگیر و زندانی گردید.
وی ارتباط نزدیکی با علمای هم عصر خویش همچون حاج آقا نورالله نجفی و سیدحسن مدرس داشت. چنان که پس از مدتی چون از زندان آزاد گردید؛ از جانب حاج آقا نورالله نجفی مأمور شد تا نیروهای صولت الدوله قشقایی را که جهت کمک به دولت موقت ملی به کرمانشاه حرکت کرده بودند، راهنمایی کند.
پس از پایان مشروطیت از سال 1335ق وی به تدریج از امور سیاسی کناره گرفت و در اصفهان به شغل پزشکی پرداخت.
یکی از اقدامات مؤثر دانشور علوی در راستای تاریخ مشروطیت، نگارش وقایع مشروطیت اصفهان و بختیاری بود. وی که خود از شاهدان عینی وقایع مشروطیت و از دست اندرکاران این جریان محسوب می شد، خاطرات و یادداشت های خود را تحت عنوان « جنبش وطن پرستان اصفهان و بختیاری » به نگارش در آورد که از منابع مهم پژوهش در تاریخ مشروطه اصفهان محسوب شود.

این طبیب و رجل آزادی خواه در4 فروردین سال 1336ش درگذشت و در تکیة فاضلان در کنار پدر و برادرش ( میرزا مسیح حافظ الصحه ) به خاک سپرده شد. اشعاری در وصف وی بر سنگ مزارش نقر شده است.


زندگی نامه مشروح

طبیب و رجل سیاسی عصر مشروطه، سید نورلله عقیلی معروف به دانشور علوی و ملقب به مجاهد السلطان از جمله رجال برجسته ای است که به لحاظ سیاسی و فرهنگی در مشروطیت اصفهان سهم بسزایی داشته است. وی فرزند میرزا موسی خان ناظم الأطباء ابن میر سید عقیل علوی است. این خاندان از اعقاب میر سید محمد حسین بن هادی بن میر سید محمد عقیلی علوی خراسانی شیرازی اصفهانی، وزیر آستانه رضویه هستند که مردی عالم، فاضل و طبیب ماهر بود. وی مؤلف کتبی چون: « ذخائرالترکیب» معروف به « قرابادین کبیر» و « مخزن الادویه» است. میر سید محمد حسین خان مدت¬ها در سند سکونت داشت.
فعالیت سیاسی سید نورالله در مشروطیت اصفهان با شرکت وی در انجمن ولایتی به ریاست حاج آقا نورالله نجفی آغاز شد. در جریان فراهم نمودن نیرو برای شهر اصفهان جهت برخورد با نیروهای استبداد، وی به همراه دو برادرش عیسی خان افتخار الحکماء و میرزا مسیح خان حافظ الصحه با مشورت حاج آقا نورالله نجفی به سمت خوانین بختیاری حرکت کرده و آنان را ترغیب به مساعدت برای انجمن ولایتی اصفهان نمود. این امر خود نشان از اهمیت حضور وی و برادرانش در جریان نهضت مشروطیت اصفهان دارد. در چند جای دیگر نیز شاهد حضور مؤثر وی در قضایای مشروطه هستیم. از جمله در جریان ورود ضرغام السلطنه به اصفهان، وی در کنار چند نفر از اعضای اصلی کمیته ای که برای هدایت نیروهای بختیاری به اصفهان تشکیل شده بود، حضور داشت که نیروهای بختیاری را به سمت اصفهان هدایت می نمود. خودش نیز جزو مجاهدانی بود که در فتح اصفهان حضور داشت و پس از آن نیز به همراه خان های بختیاری چون سرداراسعد، مرتضی قلی خان صمصام، امیر یوسف خان مجاهد در رأس نیروهای بختیاری برای فتح تهران حرکت کرد.
وی در جریان مبارزات بختیاری ها در جنگ های کرمانشاه، همراه مجاهدان حضور داشت و به خاطر رشادت و زحماتی که برای نظم و امنیت دراین مناطق انجام داد، از طرف احمد شاه لقب « مجاهدالسلطنه » را دریافت نمود.
در دورة حکومت سردار محتشم در اصفهان، وی معاونت نظمیة اصفهان را بر عهده داشت و بعد از آن نیز در تشکیل کمیته دفاع ملی قم، نقش داشت تا با نیروهای متجاوز روسیه که از قزوین به سمت تهران در حرکت بودند مقابله کنند. از این رو همراه سایر مجاهدین و آزادی خواهان اصفهان با سربازان روسیه جنگید. در هنگام اشغال قم توسط روس ها نیز مدتی دستگیر و زندانی گردید.
وی ارتباط نزدیکی با علمای هم عصر خویش همچون حاج آقا نورالله نجفی و سیدحسن مدرس داشت. چنان که پس از مدتی چون از زندان آزاد گردید؛ از جانب حاج آقا نورالله نجفی مأمور شد تا نیروهای صولت الدوله قشقایی را که جهت کمک به دولت موقت ملی به کرمانشاه حرکت کرده بودند، راهنمایی کند.
پس از پایان مشروطیت از سال 1335ق وی به تدریج از امور سیاسی کناره گرفت و در اصفهان به شغل پزشکی پرداخت.
یکی از اقدامات مؤثر دانشور علوی در راستای تاریخ مشروطیت، نگارش وقایع مشروطیت اصفهان و بختیاری بود. وی که خود از شاهدان عینی وقایع مشروطیت و از دست اندرکاران این جریان محسوب می شد، خاطرات و یادداشت های خود را تحت عنوان « جنبش وطن پرستان اصفهان و بختیاری » به نگارش در آورد که از منابع مهم پژوهش در تاریخ مشروطه اصفهان محسوب شود. 

این طبیب و رجل آزادی خواه در4 فروردین سال 1336ش درگذشت و در تکیة فاضلان در کنار پدر و برادرش ( میرزا مسیح حافظ الصحه ) به خاک سپرده شد. اشعاری در وصف وی بر سنگ مزارش نقر شده است.