میرزاعبدالوهاب منجم باشی شکوه

میرزاعبدالوهاب منجم باشی شکوه

میرزاعبدالوهاب منجم باشی شکوه

شهرت:

شکوه
تاریخ وفات (قمری/شمسی):
4/04/1330
محل مزار:
و بقعه تویسرکانی
زمینه فعالیت:
شاعر
فرزند میرزا محمد منجم. دبیر و سراینده متخلص به « شکوه». سال وفاتش معلوم نیست. اما در یکی از سروده هایش می گوید:
سال عمرم رسیده است به شصت/ قد کمان گشته، رفته تیر از شصت
که اگر آن را اواخر عمر سروده باشد، باید حول و حوش 1270ق به دنیا آمده باشد. شگفت آن که در منابع، همنامی دارد که در نام و لقب و مولد و مهارت، هر دو یکسان اند. نام هر دو عبدالوهاب و لقب منجم باشی است.
به هر رو، نام شکوه، بیشتر، به واسطة آبا و اجدادش، در منابع ثبت است. پدرش میرزا محمد، اهل ادب و علم بوده و از خط خوش بهره ای داشته است. معلم حبیب آبادی می گوید: « از جملة اجلة اصفهان و اعزه و سادات بوده است». او در سال 1288ق از دنیا رفته و در تکیة آباده ای مدفون است. شکوه، یکی از ده نفر اولاد اوست. میرزا محمد، شوهر خواهر تاج الشعرا شهاب است. بنابراین شکوه، تحت تأثیر دایی خود، « قصاید بسیار» می سروده است.
شکوه سرانجام در 4 ربیع الثانی 1330ق فوت و مدفون در تکیة تویسرکانی تخت فولاد اصفهان است.

زندگی نامه مشروح
فرزند میرزا محمد منجم. دبیر و سراینده متخلص به « شکوه». سال وفاتش معلوم نیست. اما در یکی از سروده هایش می گوید:
سال عمرم رسیده است به شصت/ قد کمان گشته، رفته تیر از شصت
که اگر آن را اواخر عمر سروده باشد، باید حول و حوش 1270ق به دنیا آمده باشد. شگفت آن که در منابع، همنامی دارد که در نام و لقب و مولد و مهارت، هر دو یکسان اند. نام هر دو عبدالوهاب و لقب منجم باشی است.
به هر رو، نام شکوه، بیشتر، به واسطة آبا و اجدادش، در منابع ثبت است. پدرش میرزا محمد، اهل ادب و علم بوده و از خط خوش بهره ای داشته است. معلم حبیب آبادی می گوید: « از جملة اجلة اصفهان و اعزه و سادات بوده است». او در سال 1288ق از دنیا رفته و در تکیة آباده ای مدفون است. شکوه، یکی از ده نفر اولاد اوست. میرزا محمد، شوهر خواهر تاج الشعرا شهاب است. بنابراین شکوه، تحت تأثیر دایی خود، « قصاید بسیار» می سروده است.
پدربزرگ شکوه، میرزا محمد حسین نام داشته و از فضل بی بهره نبوده، اما برادر بزرگ میرزا محمد حسین، به نام میرزا محمد اسماعیل، تصانیف متعدد در ریاضیات داشته است و در سال 1230ق وفات یافته و در عتبات مدفون شده است. معلم حبیب آبادی در باب میرزا محمد حسین- پدربزرگ شکوه- از قول میرزا محمدباقر یکی از اعمام شکوه می نویسد: تولد او« در 1186ق اتفاق افتاده، در بدایت عمر به تحصیل علوم و اکتساب ریاضی و نجوم مشغول بوده... در مراتب ریاضی تألیفات متعدد نموده که اکنون نسخة آنها در کتابخانه حقیر میرزا محمدباقر الحسینی، در طهران موجود است. در سن شباب به خواهش علیمردان خان زند چندی به مصاحبت او گذرانیده، و بعد از آن به مصاحبت مجلس خاص و منجم باشی گری آقا محمد خان قاجار اختصاص یافته، ایام حیات او را با او همراه بودند و بعد از وفات او به منجم باشی گری فتحعلی شاه برادرزادة او مخصوص گردید....، در سال یکهزار و دویست و سی و شش در دارالخلافة طهران وفات یافته... نعش شریف او را به آستانه جد بزرگوارش حضرت ابا عبدالله الحسین(ع) نقل نموده در یکی از حجرات صحن مدفون ساختند».
در سلالة خاندان و آباد و اجداد شکوه، نام میرزا بدیع الزمان منجم، ظاهراً از همه سرآمد است او که جد امجد شکوه است، از اجلة سادات و علمای گناباد بوده و در فن ریاضیات و نجوم، تألیفات و تصنیفات گوناگون داشته است و چون با نادرشاه افشار، قبل از سلطنت او آشنایی داشته، نادر پس از نیل به تاج و تخت، به واسطة این رفاقت و ارادت، او را متصدی امور استیفای ممالک و ایالات می کند که این سمت تا قتل او دوام می یابد. پس از نادر، عادل شاه افشار-برادرزادة نادر قلی- به واسطة اعتماد بر او، از وی می خواهد که با او همراه باشد و در مدت عاجل سلطنت او نیز به همان مسؤولیت ادامه می دهد، اما این دول مستعجل، چنان تلخی به کام او می ریزد که پس از قتل عادل شاه، از کلیة سمت های دیوانی کناره می گیرد و در اصفهان، متضلّع می گردد و به تدریس حکمت و ریاضیات می پردازد و در سال 1204ق وفات می یابد و در تکیة سید ابوالقاسم خواجویی در تخت فولاد می آرمد.
دایی میرز اعبدالوهاب منجم- میرزا نصرالله سمیرمی لاوی متخلص به شهاب(م: 1291ق) نیز نیاز به توصیف ندارد و در شعر سرآمد سرایندگان حوزة خود و یکی از هفت شاعر دربار ناصرالدین شاه خوانده شده است. خاندان شهاب نیز عموماً اهل شعر و دیوان بودند. عموهای شهاب؛ علی محمد متخلص به « طغرل» و میرزا محمد حسین« ثاقب» هستند. همچنین فرزند شهاب، میرزا اسماعیل خان متخلص به «ثاقب» است.
ثاقب نخست، جد مادری میرزا عبدالوهاب منجم شکوه محسوب می گردد و به واسطة فضل و هنر، ندیم و کتاب خوان آغا محمد خان قاجار و فتحعلی شاه و مورخ دربار آنها بود. شهاب دایی منجم- به کثرت شعر موصوف بود. دیوانش ظاهراً به شصت هزار بیت بالغ می شد.
شکوه سرانجام در 4 ربیع الثانی 1330ق فوت و مدفون در تکیة تویسرکانی تخت فولاد اصفهان است.
اشعاری در مرثیه و ماده تاریخ فوت او سروده شده که بر سنگ مزارش حک شده است و ماده تاریخ آن چنین است:
بیرون یکی شد از پی تاریخ فوت و گفت
عبدالوهاب جای بقصر جنان گرفت
فرزند میرزا عبدالوهاب به نام میرزا یحیی، خود اهل شعر بوده و اسامی نیاکانش را به نظم کشیده و در نخستین صفحة نسخة « شجره نامه » نوشته است. میرزا یحیی در 11صفر1380ق فوت و در کنار پدر به خاک سپرده شد.