آقا میر محمد حسین مدرس اصفهانی

آقا میر محمد حسین  مدرس اصفهانی

آقا میر محمد حسین مدرس اصفهانی

شهرت:

مدرس اصفهانی
تاریخ وفات (قمری/شمسی):
21/12/1288
محل مزار:
  و بقعه فاضل هندی
زمینه فعالیت:
عالم فقیه
فرزند آقا میر سید علی حسینی، فقیه و مدرس برجسته حوزه اصفهان، از شاگردان حاج محمدابراهیم کرباسی، سید محمدباقر شفتی و ملا محمد شریف العلمای مازندرانی است. وی از مدرسان خوش بیان و دارای حسن تقریر و معروف به سحر بیان بود. او در 21 ذی الحجه 1288ق فوت شد، و نزدیک مزار علامه فاضل هندی به خاک سپرده شد.
زندگی نامه مشروح
فقیه اصولی، مجتهد محقق و مدرس برجستة حوزة اصفهان در قرن سیزدهم هجری. از خاندان جلیل القدر سادات حسینی که نسل اندر نسل از علما، فقها و مجتهدان نامی امامیه بوده و از حیث نسب و شرافت، قدس و پرهیزکاری، علم و فضلیت، از سلسله های ممتاز و خاندان های برجسته شیعی به شمار می روند. میر سید محمدحسین فرزند آقا میر سید علی بن میر سید محمدباقر بن میر سید اسماعیل واعظ حسینی است. میر سید علی از شاگردان آقا محمد بیدآبادی و دارای تألیفاتی در علوم اسلامی است. از میر سید علی حسینی پنج پسر باقی ماند که همگی از علما و دانشمندان زمان خود بوده و مشهورترین و افضل آنان پسر ارشدش میر سید حسن مدرس(1210-1273) بوده است. تا پیش از وی، این سلسله از سادات ساکن اصفهان به سبب شهرت و اهمیت مقام و منزلت میر محمدصادق بن میر محمدباقر بن میر اسماعیل واعظ به سادات میر محمدصادقی شهرت داشتند که هنوز هم شعبه هایی از آنان به همین لقب شناخته می-شوند. اما با ظهور میر سید حسن و شهرت و حُسن سلیقه اش در شیوة تدریس و نفوذ کلام و سحر بیان، که به «مدرس» ملقب شده بود، برادران و فرزندان و بسیاری از عموزادگانش نیز با نام خانوادگی «مدرس» شناخته شدند.
میر محمدحسین دومین پسر میر سید علی حسینی و برادر میر سید حسن مدرس است. مقدمات و سطوح را نزد پدر دانشمندش، آقا میر سید علی آموخت. سطوح عالی و دروس اجتهادی را نزد دو فقیه اصولی نام آور حاجی کرباسی(1180-1261ق) و سید حجة الاسلام شفتی(-1260ق) آموخت و از مبرزترین شاگردان حاجی به شمار می رفت. سپس به همراه برادر بزرگترش، آقا میر سید حسن به عتبات رفت و در شهرهای نجف و کربلا نزد شیخ محمدحسن نجفی اصفهانی معروف به صاحب جواهر(م:1266ق) و ملا محمد شریف العلماء مازندرانی(م:1246ق) شاگردی نمود تا اینکه این دو فقیه بزرگ به او اجازة اجتهاد دادند. گویا از محضر دو فقیه اصولی نامدار در اصفهان و کربلا: شیخ محمد تقی نجفی اصفهانی معروف به صاحب حاشیه(م:1248ق) و برادرش شیخ محمد حسین اصفهانی حائری معروف به صاحب فصول(م:1354ق) نیز بهره برده است. سپس به همراه برادرش به اصفهان بازگشت و برای مرتبة دوم در درس استادش حاجی کرباسی حاضر شد. میر سید محمدحسین که اینک خود از علما و فقهای اصفهان به شمار می رفت، حوزة درس مستقلی برپا کرد و به تدریس و تربیت طلاب اشتغال یافت و گروهی از فضلای شهر از محضر او بهره می بردند که از نام و تعداد دقیق آنان آگاهی نداریم؛ اما می توان حدس زد که شماری از برادران و عموزاگانش نیز از جملة آنان بوده باشند. میر سید محمدحسین مدرس پس از برادر علامه اش آقا میر سید حسن، از مشهورترین و برجسته ترین دانشمندان حوزه اصفهان و شایسته ترین افراد خاندان به شمار می رفته است.
وی از مدرسان خوش بیان و دارای حسن تقریر بود و همانند برادرش آقا میر سید حسن،معروف به سحر بیان بوده است. میر محمدحسین از مراجع و صاحبان فتوا و محل وثوق و اعتماد عموم طبقات بود و بویژه پس از فوت برادرش میر سید حسن مدرس، ریاست عامه و تدریس و نماز جماعت در مسجد برادرش، را به عهده داشت. از وی تقریرات فقه و تقریرات اصول اساتیدش در چند مجلد و نیز رساله عملیه برای مقلدین- به صورت حواشی بر رسالة عملیة برادرش، علامه میر سید حسن مدرس- باقی مانده است.
آقا میر محمدحسین از هم مباحثه ای های برادرش میر سید حسن مدرس در عتبات بوده و هر دو در مدرسة خان در کربلا هم حجره بودند. این دو برادر در تمام دوران تحصیل در عراق در کمال فقر به سر می برده اند و گاهی اوقات وضع معیشتی آنان بسیار دلخراش و نگران کننده می شده تا حدی که گاهی معجزه آسا از الطاف و مراحم اهل بیت(ع) بویژه امیر مؤمنان علی علیه السلام نجات می یافته اند.
وفات و مدفن و بازماندگان؛ میر سید محمدحسین در روز شنبه21 ذی حجه 1288ق از دنیا رفت و برحسب وصیت، پیکرش را در تخت فولاد نزدیک قبر فاضل اصفهانی(هندی)طرف پایین پای وی پیوسته به سکو دفن کردند. گفتنی است که در کتاب «ارشادالمسلمین» تاریخ فوت وی،1281ق و در سایر تذکره ها و تراجم 1288ق ذکر شده است. سنگ قبر وی، مرمر سفید به اندازة ثلث و روی قبر به شکل افقی ایستاده است و در متن به خط ثلث و در حاشیه دو بیت فارسی به خط نستعلیق خوش نوشته است. اشعار سنگ مزار چنین است:
بر آسمان ز زمین رفت ناله و افغان/که پیشوای خلایق برفت از دوران
سؤال شد ز خرد سال رحلتش گفتا/سمی خامس آل عبا بشد ز جهان
از وی چهار پسر و چند دختر باقی مانده که دو نفر از پسرانش از علما و فضلای روزگار بوده اند: آقا سید محمدجواد در اصفهان مقدمات صرف و نحو و منطق و معانی بیان و مقداری از فقه و اصول را نزد پدر و سایر علمای شهر فرا گرفت و سپس راهی عتبات شد و در کربلا و نجف از محضر بزرگانی مانند حاج میرزا علی نقی طباطبایی حایری و شیخ مرتضی انصاری استفاده کرد. سپس به اصفهان بازگشت و در سایة توجهات پدر علامه اش به تعلیم و تعلم اشتغال یافت. از آثار او یک دوره فقه و یک دوره اصول تقریرات اساتیدش در عتبات عالیات موجود است. میر سید محمدجواد مدرس از علمای اخیار و بسیار فاضل و خوش فهم به شمار می رفت و در سال 1280ق در مراجعت از مکه مکرمه نزدیک نجف اشرف در کجاوه از دنیا رفته و پیکرش در نجف دفن شده است.
آقا میر محمدمهدی هم پس از فوت پدرش به عتبات مشرف شده و چند سال برای تحصیلات خود در آنجا متوقف می شود. سپس در سال 1298ق به اصفهان بازگشت و مدتی به تدریس سطوح مانند لمعه و شرایع مشغول شد. وی چند سال در تهران ساکن شد و سرانجام در همان شهر در سن 50 سالگی وفات یافت و پیکرش در مقبرة معروف به سرقبر آقا، دفن شد.