شهدا

تکیه شهدا

از تکایای نوینی است که از چندین تکیه کهن تشکیل شده و گسترش آنها از دوران پیش از انقلاب اسلامی آغاز شده است. شكل‌گيرى گلستان شهداى اصفهان؛ گلستان شهدا از مجموع تكيه‌هاى لسان‌الارض، ملك، بروجنى‌ها، كوهى، ميرمحمد صادقى‌ها، فاضلان و خواجويى تشكيل گرديده است. ولى وضعيت كنونى گلستان با توجه به تخريب ديوار ميان اين تكايا و حفاظ و حصارى كه در سوى جنوب در كنار خيابان سجاد و در جبهه غربى در كنار خيابان فيض و در ضلع شمالى آن به كوچه لسان‌الارض و كوچه شهيد زمانى كشيده شده است. تمامى اين تكايا در يك گستره ... ادامه مطلب
پيوسته به يكديگر به مساحت 113969 متر مربع شكل گرفته است و اكنون نمى‌توان اين تكايا را از يكديگر جدا دانست. اگرچه بيشتر تکیه شهدا در منطقه مركزى به مساحت 64437 متر مربع به خاك سپرده شده‌اند و بيشتر قطعه‌هاى گلستان شهدا در تكاياى ملك، كوهى، بروجنى‌ها، مير محمد صادقى ها و قسمتى از تكية لسان‌الارض شكل گرفته است و تنها معدودى از شهدا در زمين‌هاى تكية فاضلان و خواجويى دفن شده‌اند. پيش از انقلاب اسلامى، شيخ مهدى مظاهرى در تكيه كوهى و ملك شب‌هاى جمعه دعاى كميل با شكوهى برگزار مى‌كرد كه چندين هزار نفر در آن شركت مى‌كردند. پس از شهادت ميرزا ابوالحسن آل رسول مشهور به شمس‌آبادى مدرس حوزة علمية اصفهان و امام جماعت مسجد جعفرطيار در كوچه شهيد انصارى در خيابان طالقانى و مسجد شيخ‌ بهايى در خيابان شيخ ‌بهايى، در سحرگاه روز7 ربيع‌الثانى1396ق/18فروردین 1355ش. محمدعلى خادم ‌المؤمنين فولادىِ تكيه‌بان به منزل شهيد شمس‌آبادى شد دعوت و در حضور آقايان: آل رسول برادر شهيد، حاج شيخ باقر صديقين، حاج محمد بصيرى و حاج عبدالجواد قهرايى، قطعه زمينى در برابر مبلغ 40 هزار تومان براى دفن شهید شمس‌آبادى واگذار مى‌كند. پس از آماده‌سازى قبر، جنازه آن شهيد فرداى آن روز با تشييع بسيار باشكوه مردم اصفهان در اين مكان دفن گرديد. پس از مدتى از سوى هيأت امناى بقعه با كمك برخى از مردم خير و جمع آورى وجوهاتى كه مردم در صندوق مقبره مى‌ريختند، بقعه با شكوهى با آجر و كاشى بر روى قبر آن عالم شهيد ساخته شد. پس از این برخى از شهداى انقلاب اسلامى در دوره حكومت نظامى اصفهان در سال 1357 ش. همچون شهيد اصغر نورى و شهيد سيد حسين دوازده امامى در اين مكان دفن شدند، ولى در هنگام اجراى مراسم هفت و چهلم و تجمع مردم بر سر قبور اين شهدا دربان تكيه لسان الارض به كلانترى اطلاع مى‌داد و مأموران مى‌آمدند و با تيراندازى هوايى مردم را پراكنده مى‌كردند و از برگزارى مراسم جلوگيرى مى‌كردند. به همين جهت گاهى مراسم در مسجد حضرت حجت(عج) برگزار مى‌شد. اين مسجد به وسيلة حاج ابراهيم ربيعى قهفرخى با همكارى شيخ مهدى مظاهرى پس از تخريب تكيه قهفرخى‌ها ساخته شد. با پيروزى انقلاب اسلامى در 22 بهمن 1357ش و توطئه‌ها عليه آن در كردستان و سيستان و بلوچستان بسيارى از جوانان انقلابى اصفهان براى مبارزه با اين توطئه‌ها به اين مناطق اعزام شدند و برخى از آنها به شهادت رسيدند. در آغاز اين شهدا را در قطعة حمزه سيدالشهدا» در شمال غربى بقعه شهيد شمس‌آبادى دفن مى‌كردند، ولى با شروع جنگ تحميلى عراق عليه ايران رفته رفته گنجايش آن قطعه تمام و ضرورت انتخاب يك مكان ديگر براى دفن شهدا بيشتر احساس شد. به همين سبب تعميرگاهى كه در كنار خيابان سجاد و جنوب گلستان قرار داشت انتخاب شد و شهيد عباس كلان به مستأجرين تعميرگاه، در خيابان جى زمين تجارى واگذار كرد و زمين تعميرگاه از سوى شهيد احمد چلمقانى اهدا شد و معوض منازل نيز با كمك بنياد مسكن در خيابان 22 بهمن فعلى زمين واگذار گرديد. قطعه زمين شهداى عمليات فرماندهى كل قوا، ثامن الائمه (آزاد سازى شمال آبادان) و طريق القدس (آزاد سازى بستان) در شمال و شمال غربى بقعه شهید اشرفى اصفهانى با مذاكره با مالكين آنها اهدا گرديد. در اوايل سال 1360ش مسؤوليت ادارة گلستان شهدا بر عهدة بنياد شهيد گذاشته شد و از سوى آن بنياد اكبر عليار براى اين كار منصوب گرديد. چون تا پايان سال 1360ش هيچ گونه قطعه سازى در گلستان صورت نگرفته بود، براى اين منظور يك هيأت اجرايى به رياست مهندس آرمان پناه و نمايندگان كارخانه ذوب آهن اصفهان، جهاد سازندگى، بنياد شهيد و نماينده امام جمعه اصفهان تشكيل گرديد. طرح ساماندهى و محوطه سازى و قطعه سازى از سوى مهندس افراسيابى پيشنهاد گرديد و در هيأت اجرايى تصويب و قطعه¬سازى بر عهدة ذوب آهن و محوطه و كف‌سازى بر عهده جهاد سازندگى گذاشته شد و اقدامات لازم انجام گرفت. با آغاز عمليات محرم در 11/8/61ش در منطقه غرب عين‌خوش و جنوب غربى موسيان به واسطة حضور رزمندگان اصفهان در اين عمليات و بويژه لشكر 14 امام حسين، تعداد330 شهيد به اصفهان آوردند. چون در گلستان شهدا جايى براى دفن اين شهيدان وجود نداشت، جلسه‌اى با حضور اعضاى هيأت اجرايى، رياست دادگاه انقلاب و هيأت امناء گلستان شهدا تشكيل گرديد و مقرر شد با مذاكره صاحبان منازلى كه در جنوب مقبره يوشع نبى» قرار داشت، آنان به يك مجتمع مسكونى از آن بنياد مسكن و هتلى كه در اختيار بنياد شهيد بود، انتقال داده شوند. كار انتقال و سپس تخريب منازل با كمك جهاد سازندگى، شهردارى و مردم صورت گرفت و 330 قبر براى دفن شهدا آماده گرديد. فرداى آن روز با تشييع با شكوه شهدا در اصفهان جنازة شهداى عمليات محرم دفن شدند. به صاحبان منازل مسكونى نيز زمين معوض داده شد و منازل آنان را ساختند. پس از آن براى دفن شهداى عمليات والفجر يك در شمال غربى فكه، والفجر دو در غرب پيرانشهر، والفجر 4 در شمال غرب مريوان، چندين باب خانه مسكونى با مذاكره با صاحبان آنها و واگذارى معوض زمين تخريب شدند و قسمتى نيز كه متعلق به تكيه‌بان لسان الارض بود، خريدارى گرديد. بدين سان كار آماده سازى قطعه‌هاى گوناگون گلستان شهدا يكى پس از ديگرى انجام شد و اوايل سال 1362ش خيمة حسينى طراحى كه با كوشش مستقيم حاج حسن حدادى ساخته شد و از آن پس مراسم شهدا و دعاهاى گوناگون و مناسبت‌ها در آن برگزار مى‌گرديد. يك مجموعه فرهنگى و سالن سخنرانى و نمايشگاه در دو طبقه در شمال خيمه حسينى و جنب قطعه يوسف 3 برپا شده است. هم اکنون گلستان شهدای اصفهان دارای35 قطعه به نامهای مختلف از جمله عملیاتهای گوناگون در دوران دفاع مقدس است و هر کدام پیکر پاک شهیدان چندی از این دوران را در خود جای داده اند. فهرست نام برخی از قطعه ها به این قرار است: حمزه سیدالشهدا، حنظله، فرماندهی کل قوا و بیت المقدس، ثامن الائمه و چزابه، طریق القدس، فتح المبین، رمضان، حبیب بن مظاهر، محرم، والفجر، شهدای خیبر، شهدای غرب، شهدای بدر، شهدای قادر، شهدای والفجر8و10، شهدای گمنام، شهدای کربلا3،4،5 و10، شهدای بیت الحرام، شهدای یوسف، صالحین و وداع.