شیخ مرتضی ریزی

تکیه شیخ مرتضی ریزی

این تکیه منسوب به علامه شیخ مرتضی ریزی است که در سال 1329ق در زمان قاجاریه، پس از فوت وی احداث گردیده است. این تکیه از طرف شمال به خیابان سعادت¬آباد و از طرف مشرق به تکیة بروجردی* و از طرف جنوب به تکیة فاتح¬الملک و از طرف غرب به گذر فرعی محدود می¬گردد. معماری تکیه عبارت است از یک صحن مربع با ابعاد تقریبی 54×54 متر که در چهار طرف، اطاق¬هایی به عنوان مقابر خصوصی آن را احاطه کرده بوده و در وسط ضلع شمالی ورودی تکیه شامل پیش ورودی و سردر زیبا و هشتی دالانچه¬ای که به صحن راه داشته و بین ورودی و بقعة ادامه مطلب
حوض آبی قرار دارد و همچنین در جبهة شرقی یک اطاق پنج دری در وسط و دو اطاق چهار صفه در طرفین وجود داشته و در جبهة شمالی نزدیک اطاق چهارصفة مفصل که پس از احداث خیابان سعادت آباد باقی مانده بوده و در جبهة غربی نیز یک اطاق ساده سه دری با دو راهرو ورودی طرفین و چند اطاق دیگر وجود داشته که تماماً در برنامة ساماندهی جدید تخریب شد ولی مجدداً سردر ورودی و حوض آب بازسازی شد. مساحت این تکیه شامل عرصه و اعیانی در حدود5700متر مربع است و در وسط صحن، تکیة بقعه قرار دارد با پلان هشت ضلعی منظم شامل هشت جرز آجری و هشت دهانه و گنبد کوچک خفته بدون گریو بر روی آن که به همّت حاج سید حسن بنکدار بنا شده است. تزئینات روی گنبد شامل یک ترنج کاشی فیروزه¬ای ساده که بر زمینة آجری به صورت معقلی کار شده است و تزئین داخلی زیر گنبد نیز شمسة بسیار زیبایی است که از ترکیب آجر و کاشی به صورت معقلی و با قطاربندی دور اجراء شده است. دهانه¬های دور بقعه نیز غیر از ورودی شمالی بقعه، همه مشبک آجری¬اند. این بقعه بر روی سکویی با کرسی70 سانتی متر احداث گردیده است. بعضی مدفونان این تکیه عبارتند از: مرحوم حاج ملا جواد آدینه¬ای* حکیم و فیلسوف و از مدرسان حکمت در مدرسة صدربازار متوفی در سال1339ق و آیت الله آخوند ملا محمدحسین فشارکی* فرزند ملا محمدجعفر از مجتهدان بزرگوار و صاحب فتوا و از مدرسان مدرسه صدر و مسجد نور متوفی در سال 1353ق و همچنین میر محمد مهدی خلیقی¬پور* فرزند سید عبدالوهاب حسینی از خطاطان و خوشنویسان معروف متوفی در سال 1371ق. منابـع: سید مصلح الدین مهدوی، سیری در تاریخ تخت فولاد اصفهان، اصفهان1370ش؛ جلال الدین همایی، تاریخ اصفهان( مجلد ابنیه و عمارات)، چاپ ماهدخت بانو همایی، تهران1381ش. / سید مرتضی فرشته¬نژاد/ در این تکیه بزرگانی آرمیده اند از جمله : آخوند ملا محمد حسین فشارکی عالم و فقیه عالیقدر متوفی 1353 هـ.ق ملا محمد جواد آدینه ای فیلسوف و حکیم گرانمایه متوفی 1339 هـ.ق ملا لطف الله شمس الواعظین عالم جلیل و واعظ خبیر متوفی 1356 هـ.ق محمد حسین میرزا خاقانی « فصیح » ادیب و شاعر توانا متوفی 1333 هـ.ق میر محمد مهدی خلیقی پور هنرمند خطاط متوفی 1371 هـ.ق