میرزا محمدعلی سلطان الکتاب

میرزا محمدعلی سلطان الکتاب

شهرت :

سلطان الکتاب
تاریخ وفات :
1/01/1331
مزار :
تکیه جهانگیرخان قشقایی
زمینه فعالیت :
خوشنویس
: فرزند محمد، از خوشنویسان و اساتید خط نسخ، ثلث و رقاع بوده است. در خوشنویسی از شاگردان آقا زین العابدین اشرف الکتاب بوده است. خط نستعلیق و نسخ را بسیار خوش می نوشته، مخصوصاً در شبیه نویسی تبحر داشته است. وی بعد از سال 1331ق فوت نموده است.
مشروح زندگی نامه
فرزند محمد، از خوشنویسان و اساتید خط نسخ و ثلث و رقاع بوده است. از تحصیلات و اساتید حوزوی وی نشانی در دست نیست اما در خوشنویسی از شاگردان آقا زین العابدین اشرف الکتاب(م:1295ق) بوده است. از خود شاگردان سلطان الکتاب نیر می توان به آقا زین العابدین محلاتی اشاره کرد.
وی « خط نستعلیق و نسخ را بسیار خوش می نوشته، مخصوصاً هنری داشت در شبیه نویسی؛ چنانچه وقتی یکی از بزرگان چند جزوه قرآن به دست آورده بود از خطوط بسیار اعلای قدیم با کاغذی بسیار ممتاز. برای تمام ساختن کتابت آن قرآن به همه کس مراجعه کرده و مأیوس شده تا نوبت به این شخص رسید و معلوم نمود که از عهده برمی آید او را به تهران دعوت نمود و پس از کوشش فراوان کاغذی هم مطابق اصل قرآن به دست آوردند و این شخص قرآن را تمام ساخت. لیکن اندازة صفحات کاغذ را بزرگتر از صفحه اصلی قرار داده و می گفت که اگر این تغییر را نمی دادم، ممکن نبود کسی بتواند تمیز دهد که این را تازه نوشته اند. با آن که معمّر بود و دست او هم رعشه داشت؛ هنگام نوشتن دست او مانند آهن و فولاد قرار می گرفت».
همچنین گفته اند که وی« از اساتید مشهور خطاطین این عصر است. خط نسخ را به مقام بسیار عالی رسانیده و به شیوة کشمیری ها نیز تقلیدی عجیب می کند. فعلاً در تهران است و صحبت شریفش ادراک شده و از دولت علیّه به لقب«سلطان الکتّاب» ملقّب است».
از آثارش باید به «ادعیة ایام هفته»: وزیری کوچک، مذهّب متن و حاشیه، نسخ و رقاع، بارقم: « السلطان... مظفرالدین شاه... بید الاقل الجانی محمدعلی الاصفهانی الملقب بسلطان الکتّاب فی شهر شعبان المعظم اتمام پذیرفت سنه1314ق» اشاره کرد و نیز « قرآن» رحلی: جلد روغنی، مذهّب عالی، نسخ و رقاع، کتابت جلی خوش با رقم: « عبده... محمد علی اصفهانی ملقب بسلطان الکتاب...بامر... میرزا علی رضا مستوفی... به شیوة قدما...1317هجری...» و یک قطعه از مرقّع نسخ و رقاع کتابت جلی خوش بلکه عالی با رقم: « کتبه العبد محمدعلی الملقّب بسلطان الکتاب» و خط سنگ مزار میرزا محمد حسن واعظ( متوفی1307ق) مدفون در تکیة خوانساری اشاره کرد.
تاریخ دقیق فوت سلطان الکتاب در دست نیست اما آخرین نمونة دست خط موجود از ایشان مربوط به سال 1329ق است. سنگ مزار وی نیز دچار ساییدگی و فرسایش بسیار شده و تاریخ فوتش مشخص نیست. وی پس از سال 1331ق فوت نموده و پیکرش را در تکیة جهانگیرخان قشقایی به خاک سپردند.
سلطان الکتاب دارای 6 فرزند پسر و 3 دختر بوده است. از فرزندان او، میرزا کاظم اصفهانی است که از علمای اصفهان و ساکن مسجد سیّد بوده است. وی پس از به توپ بستن گنبد حضرت رضا( ع) و مسجد گوهرشاد نذر کرد که به بازسازی آن پردازد. لذا به مشهد مهاجرت کرد و مدت 7 سال در آنجا به خطاطی و کاشی تراشی گنبد مشغول بود. وی پس از اتمام کار و پیش از برگشت به اصفهان دار فانی را وداع کرد و همانجا به خاک سپرده شد. از دیگر فرزندان او، میرزا هادی خان مختار تجویدی، از هنرمندان بزرگ مینیاتور است و همچنین میرزا مهدی خان تائب که علاوه بر برخورداری از هنر مینیاتور، شعر نیز می سروده است.