عباس خان شیدا

عباس خان شیدا

شهرت :

عباس خان شیدا
تاریخ وفات :
1328/12/23
مزار :
تکیه سیدالعراقین
زمینه فعالیت :
شاعر,ادیب
متخلص و معروف به « شیدا»، ادیب شاعر دانشمند و نویسنده توانا و خطاط ماهر و از روزنامه نگاران دورة اخیر اصفهان است.
تولد و تحصیلات؛ وى در 14 ذى الحجه 1299ش در شهر کرد متولد شد. شیدا تحصیلات مقدماتی خود را در شهرکرد نزد پدر آموخت و با آشنایی با امور اداری و محاسباتی در کنار پدر، در دستگاه «مرتضی قلی خان صمصام-السلطنه بختیاری »، به خدمت مشغول شد. اما با بروز اختلاف میان خوانین بختیاری، میرزا اسحاق خانوادة خود را به اصفهان نقل مکان داد. میرزا عباس در اصفهان در مدرسة صدر در ادبیات و ریاضی و حکمت و علوم دینی تبحر یافت.
برخى از اساتید او عبارتند از:شیخ محمد جناب؛ آخوند ملا محمد کاشانى؛ علامه جهانگیر خان قشقایى؛ شیخ مرتضى ریزى و میرزا محمدحسین همدانی؛ سید ابوالقاسم دهکردی؛ میرزا بدیع درب امامی؛ سید محمد علی داعی الاسلام(علوم ریاضی) و مدت یک سال برای تکمیل حکمت با شیخ اسدالله قمشه ایی معاشرتی تام داشته است. وی همزمان با تحصیل به تمرین خوشنویسی و آموختن خط نیز پرداخت و از شاگردان میرزا فتح الله خان جلالی بود.
شیدا که تازه در اصفهان ساکن شده بود، تحت تأثیر تفکرات انقلابی و آزادی خواهی قرار گرفت و فعالیتهای سیاسی خود را آغاز نمود. در اصفهان « انجمن بلدیه اصفهان » توسط پیشگامان مشروطیت اصفهان، تشکیل شد که میرزا عباس خان نیز از جمله اعضای آن محسوب می شد. او روزنامة « بلدیه اصفهان » را منتشر ساخت.
انجمن ادبی شیدا یکى از باشکوه ترین و طولانى ترین انجمن هاى ادبى اصفهان بود که شیدا از روی کمال صدق با شوقی وافر به حفظ آن می کوشید و با حضور بیش از یک صد تن از شعرا، عصرهاى جمعه در تالار بزرگ منزل شخصى شیدا واقع در محلة مسجد حکیم اصفهان کوچة گرگ یراق تشکیل مى شد. این انجمن نزدیک به چهارده سال ادامه داشت و شیدا جهت حفظ و بقاى آن آنچه را از پدر به ارث برده بود، فروخت و خرج انجمن کرد. از یادگارهای برجستة انجمن شیدا نشر مجلة ادبى ای به نام « دانشکدة اصفهان».
خوشنویسى و شعر؛ شیدا انواع خط را نیکو مى نوشت و خصوصاً خط نسخ و نستعلیق را در کمال استادى مى نوشت. وى در خط شاگرد میرزا فتح الله جلالى و میرزا عبدالرحیم افسر بود. شیدا آخرین یادگار عهد خوشنویسى نستعلیق سنتی در اصفهان بود و جمعى از جوانان اصفهان نزد او مشق کرده. از جمله: عبدالمجید اوحدى متخلص به « یکتا ».
وى 3 شنبه 24 جمادى الاولى 1369ق / 23 اسفند 1328ش در سن هفتاد سالگى به رحمت ایزدى پیوست و در صحن تکیة سید العراقین مدفون شد.

مشروح زندگی نامه
متخلص و معروف به « شیدا»، ادیب شاعر دانشمند و نویسنده توانا و خطاط ماهر و از روزنامه نگاران دورة اخیر اصفهان است.
تولد و تحصیلات؛ وى در 14 ذى الحجه 1299ش در شهر کرد متولد شد. پدرش میرزا اسحاق دهکردی از کدخدایان چهارمحال و در زمان حکومت خوانین بختیارى در چهارمحال، سمت منشى گرى و نایب الحکومتى در دورة ناصری و مظفری را عهده دار بود.
شیدا تحصیلات مقدماتی خود را در شهرکرد نزد پدر آموخت و با آشنایی با امور اداری و محاسباتی در کنار پدر، در دستگاه «مرتضی قلی خان صمصام-السلطنه بختیاری »، به خدمت مشغول شد. اما با بروز اختلاف میان خوانین بختیاری، میرزا اسحاق خانوادة خود را به اصفهان نقل مکان داد. میرزا عباس در اصفهان در مدرسة صدر در ادبیات و ریاضی و حکمت و علوم دینی تبحر یافت.
برخى از اساتید او عبارتند از:شیخ محمد جناب؛ آخوند ملا محمد کاشانى؛ علامه جهانگیر خان قشقایى؛ شیخ مرتضى ریزى و میرزا محمدحسین همدانی؛ سید ابوالقاسم دهکردی؛ میرزا بدیع درب امامی؛ سید محمد علی داعی الاسلام(علوم ریاضی) و مدت یک سال برای تکمیل حکمت با شیخ اسدالله قمشه ایی معاشرتی تام داشته است. وی همزمان با تحصیل به تمرین خوشنویسی و آموختن خط نیز پرداخت و از شاگردان میرزا فتح الله خان جلالی بود.
شیدا که تازه در اصفهان ساکن شده بود، تحت تأثیر تفکرات انقلابی و آزادی خواهی قرار گرفت و فعالیتهای سیاسی خود را آغاز نمود. در اصفهان « انجمن بلدیه اصفهان » توسط پیشگامان مشروطیت اصفهان، تشکیل شد که میرزا عباس خان نیز از جمله اعضای آن محسوب می شد. او روزنامة « بلدیه اصفهان » را منتشر ساخت.
انجمن ادبی شیدا یکى از باشکوه ترین و طولانى ترین انجمن هاى ادبى اصفهان بود که شیدا از روی کمال صدق با شوقی وافر به حفظ آن می کوشید و با حضور بیش از یک صد تن از شعرا، عصرهاى جمعه در تالار بزرگ منزل شخصى شیدا واقع در محلة مسجد حکیم اصفهان کوچة گرگ یراق تشکیل مى شد. این انجمن نزدیک به چهارده سال ادامه داشت و شیدا جهت حفظ و بقاى آن آنچه را از پدر به ارث برده بود، فروخت و خرج انجمن کرد. از یادگارهای برجستة انجمن شیدا نشر مجلة ادبى ای به نام « دانشکدة اصفهان».
از شیدا مجموعه اى نفیس به نام «فال حافظ» شامل صد غزل منتخب. دیوان اشعار شیدا است.
از اقدامات ارزشمند دیگر شیدا چاپ و انتشار کتاب « محرم نامه » بود که در آن اشعار و مراثى شعراى انجمن دانشکده اصفهان را جمع آورى نموده.
شیدا که در نظم و نثر از اساتید درجة اول اصفهان و بلکه ایران به شمار مى رفت. شاعرى آزاده و داراى استغناى طبع و همتى بلند بود. او یکى از مظاهر صداقت و دوستى، علم و دانش، فضیلت و تقوا و علم و عمل بود.
خوشنویسى و شعر؛ شیدا انواع خط را نیکو مى نوشت و خصوصاً خط نسخ و نستعلیق را در کمال استادى مى نوشت. وى در خط شاگرد میرزا فتح الله جلالى و میرزا عبدالرحیم افسر بود. شیدا آخرین یادگار عهد خوشنویسى نستعلیق سنتی در اصفهان بود و جمعى از جوانان اصفهان نزد او مشق کرده. از جمله: عبدالمجید اوحدى متخلص به « یکتا ».
وفات؛ شیدا تمام سرمایة مالى و جسمانى خود را در راه برپایى انجمن ادبى صرف کرد. به طورى که در اواخر عمر با ضعف مزاج و انواع امراض و فقر و تنگدستى به سر مى برد. وى 3 شنبه 24 جمادى الاولى 1369ق / 23 اسفند 1328ش در سن هفتاد سالگى به رحمت ایزدى پیوست و در صحن تکیة سید العراقین مدفون شد.
شیدا داراى پنج پسر به نام هاى: میرزا محمود، میرزا مسعود، میرزا حبیب الله، ابوالحسن و ابوالقاسم و سه دختر بود. فرزندان وی با خصال پسندیده پدری و ذوق شاعرانه و کسب معلومات کافی در امور فرهنگی خدمت می نمودند.