علی عبدالرسولی

علی عبدالرسولی

شهرت :

ثابت-عبدالرسولی
تاریخ وفات :
1322/05/14
مزار :
تکیه سیدالعراقین
زمینه فعالیت :
خوشنویس
ادیب شاعر خوشنویس، متخلص به «ثابت». وى در سال 1258ش در تهران متولد شد.
تحصیلات؛ على عبدالرسولی دوران کودکى را در دامان پدر بزرگوار خویش گذراند و سپس در محضر فضلاى تهران به تحصیل پرداخت. اساتید ایشان عبارتند از:حاج شیخ مسیح طالقانى؛سید عبد الکریم لاهیجى؛ میرزا ابوالحسن جلوه؛ میرزا عبدالله ریاضى؛ سید احمد ادیب پیشاورى.
عبدالرسولى در حدود سال 1315 در انجمن ادبى سید محمد بقاء، با ادیب پیشاورى آشنا شد و مدت سى و چهار سال ملازمت وی را اختیار کرد و شب و روز در خدمت او قرار گرفت.
اوصاف و کمالات؛ به نوشته بامداد: «وى مدتى در دستگاه امام جمعه تهران (سید محمد امام جمعه) اشتغال به خدمت داشت. ابتدا معمم بود و بعد کلاهى شد».
عبدالرسولى در سال 1314ش رساله اى در باب عرفان و تصوف نگاشت و از دانشگاه تهران به اخذ دکترا و مقام استادى نایل گردید.
او شاعرى زبردست بود و در شعر« ثابت» تخلص مى نمود. خطوط نسخ و ثلث و شکسته را خوش مى نوشت و در عصر خود از اساتید خط به شمار مى رفت.
استاد عبدالرسولى در اسلوب کلام پیرو سبک فصحاى کهن بود. در غزل پیرو مکتب سعدى و در قصیده متمایل به سبک فرخى بود. و با آن که قصاید و غزلیات زیادى سروده بود؛ ولى بیش از دو هزار بیت از او در دست نیست».
عبدالرسولى افزون بر استادى در رشته ادب، در نسخ و رقاع و نستعلیق و شکسته تحریرى نیز دستى تمام داشت.
عبدالرسولى در سال 1322 در مسافرت به اصفهان در شب جمعه 14 مرداد/4 شعبان1362ق درگذشت و در صحن تکیة سید العراقین مدفون شد.



مشروح زندگی نامه
ادیب شاعر خوشنویس، متخلص به «ثابت». وى در سال 1258ش در تهران متولد شد. پدرش، آخوند ملا عبدالرسول فیروزکوهى از علما و مدرسین مشهور تهران و شاگردان آیت الله میرزا محمد حسن آشتیانى و حکیم مشهور میرزا ابوالحسن جلوه بود که در تدریس کتاب مطول شهرت داشت و در مدرسه دارالشفاى تهران تدریس مى نمود.
در مآثر و الآثار آمده است: « ملا عبدالرسول فیروز کوهى مقیم دارالخلافه فاضلى کامل است و در علوم شرعیه به درجات عالیه نایل».
از آثار او: « شرح زیارت عاشورا» و پنج رساله فقهى در سال 1321ق به خط فرزندش على عبدالرسولى و اهتمام میرزا عضدالسلطان به چاپ رسیده است. نیز « رساله شطرنجیه» که رساله اى فقهى در موضوع حرمت بازى با شطرنج است که در سال 1320ق به خط زین العابدین بن محمد على محلاتى به چاپ رسیده است.
آخوند ملا عبدالرسول در سال 1322ق وفات یافت.
تحصیلات؛ على عبدالرسولی دوران کودکى را در دامان پدر بزرگوار خویش گذراند و سپس در محضر فضلاى تهران به تحصیل پرداخت. اساتید ایشان عبارتند از:حاج شیخ مسیح طالقانى؛سید عبد الکریم لاهیجى؛ میرزا ابوالحسن جلوه؛ میرزا عبدالله ریاضى؛ سید احمد ادیب پیشاورى.
وى همچنین نزد اشرف الکتاب سید محمد بقاء ملقب به «شرف المعالى» به تعلیم خط پرداخت.
عبدالرسولى در حدود سال 1315 در انجمن ادبى سید محمد بقاء، با ادیب پیشاورى آشنا شد و مدت سى و چهار سال ملازمت وی را اختیار کرد و شب و روز در خدمت او قرار گرفت.
اوصاف و کمالات؛ به نوشته بامداد: « وى مدتى در دستگاه امام جمعه تهران (سید محمد امام جمعه) اشتغال به خدمت داشت. ابتدا معمم بود و بعد کلاهى شد».
عبدالرسولى در سال 1314ش رساله اى در باب عرفان و تصوف نگاشت و از دانشگاه تهران به اخذ دکترا و مقام استادى نایل گردید.
به نوشته جلال الدین همایى: « وى در میان معلمین ادبیات تهران شهرت داشت. در مدت زندگى به مطالعه و تصحیح دواوین شعر و تنقیح کتب متقدمین اشتغال داشت». او شاعرى زبردست بود و در شعر« ثابت» تخلص مى نمود. خطوط نسخ و ثلث و شکسته را خوش مى نوشت و در عصر خود از اساتید خط به شمار مى رفت.
علا مه محمد قزوینى مى نویسد: « على عبدالرسولى مرد فاضل مدقق فعالى بود و «دیوان خاقانى» چاپ حروفى و «دیوان مرحوم ادیب پیشاورى» طبع و تصحیح اوست. استاد عبدالرسولى در اسلوب کلام پیرو سبک فصحاى کهن بود. در
غزل پیرو مکتب سعدى و در قصیده متمایل به سبک فرخى بود. و با آن که قصاید و غزلیات زیادى سروده بود؛ ولى بیش از دو هزار بیت از او در دست نیست».
عبدالرسولى افزون بر استادى در رشته ادب، در نسخ و رقاع و نستعلیق و شکسته تحریرى نیز دستى تمام داشت. نمونه انشاء و دست خط وی در کتاب « گلزار معانى» به چاپ رسیده است.
چنانکه گفته شد وى «شرح زیارت عاشورا» از تالیفات پدر بزرگوار خود را نیز با خطى زیبا و چشم نواز نگاشته که در تهران به چاپ رسیده است.
آثار؛ دواوین ذیل با تلاش و همت عبدالرسولى تصحیح شده است:
1- دیوان خاقانى شروانى؛2- دیوان فرخى سیستانى؛ 3- دیوان منوچهرى؛4-دیوان عنصرى؛5-دیوان سروش اصفهانى ؛6- دیوان میرزا ابوالحسن جلوه؛7-دیوان محمد خان صبا ملک الشعرا؛8-دیوان ازرقى هروى9-دیوان حکیم قطران تبریزى 10- دیوان ادیب پیشاورى.
دو رساله: «نقد حاضر در تصحیح دیوان ناصر خسرو» و «رساله در قضایاى بدیهیات اولیه» که پاسخ تفصیلى سید احمد ادیب پیشاورى به سؤال مهدى قلى خان هدایت است نیز به همت عبدالرسولى در پایان دیوان ادیب پیشاورى به چاپ رسیده است.
وى مثنوى رزمى حماسى « قیصر نامه» ادیب پیشاورى را که مثنوى بلندى در 14000 بیت است، به خط زیباى خود استنساخ نموده که میکروفیلم آن به شماره145 در کتابخانه مجلس شوراى ملى سابق موجود است.
همچنین «رساله شطرنجیة» پدرش ملا عبدالرسول را که رساله اى فقهى به زبان عربى است، به فارسى ترجمه کرده است.
از اشعار اوست:
زلف پریشان چو فکند او به دوش/ برد ز دل صبر و ز سر عقل و هوش
هردو نشستیم به بزم شراب/ او زمى و من ز لبش جرعه نوش
تا بزد آتش ز دو لعلش به دل /دیگ دلم هیچ نیفتد ز جوش
تیغ زند بر سر و گوید منال/ تیر زند بردل و گوید خموش
دوش نشد وعدة وصلش وفا/واى به من گر بود امشب چو دوش
طرة دلدار نگیرد به دست /حلقة عشق آن که ندارد به گوش
شیخ کند شنعت هر مى پرست/ شحنه دهد زحمت هر مى فروش
زاهد سالوس! مدر پرده اى / تا ندرد پردة تو پرده پوش
هست هزاران لب اندرزگوى/ نیست یکى گوش نصیحت نیوش
نالة چنگ است بسى دل خراش/ گر که نه از عشق برآرد خروش
بر در میخانه دهم جان ز شوق / مژدة رحمت بدهد گر سروش
وفات؛ عبدالرسولى در سال 1322 در مسافرت به اصفهان که میهمان شهاب السلطنه بختیارى بود، به بیمارى مطبقه گرفتار شد و در شب جمعه 14 مرداد/4 شعبان1362ق درگذشت و در صحن تکیة سید العراقین مدفون شد.
استاد همایی مرثیه و ماده تاریخ فوت او را در پنج بیت سروده است و اشعار مرثیة « اورنگ» در نه بیت بر سنگ مزارش حک شده است که ماده تاریخ آن چنین است:
خواست اورنگش از پی تاریخ/مصرعی نغز از ملایک باز
هاتف از بام عرش ناگه گفت/بپیمبر علیست محرم راز
فرزندش مرتضى عبدالرسولى از خوشنویسان نامى کشور است که در تحریر خطوط شش گانه چیره دست بوده و مخصوصا در خط ثلث دستى توانا دارد. وى در خط از شاگردان پدرش و میرزا عبدالحمید ملک الکلامى معروف به « امیر الکتاب» و على منظورى حقیقى از خوشنویسان به نام معاصر بوده است.