سیدعلیمحمد قاضی عسگر

سیدعلیمحمد قاضی عسگر

شهرت :

سیدعلی محمدقاضی عسگر
تاریخ وفات :
1343/05/01
مزار :
تکیه مقدس
زمینه فعالیت :
موسیقی دان
فرزند سید زین العابدین، از اساتید مکتب آواز اصفهان در اواخر دوره قاجاریه تا پهلوی دوم است. از سیدرحیم اصفهانی و میرزا حبیب اصفهانی تعلیم آواز گرفته بود. از ویژگی های شاخص وی مناسب خوانی است. مدتی در رادیو اصفهان به تعلیم علاقمندان پرداخت. او در مرداد 1343ش از دنیا رفت
مشروح زندگی نامه
معروف به « سید قاضی عسگر»، از بهترین استادان مکتب آواز اصفهان در اواخر قاجار تا پهلوی دوم، فرزند سید زین العابدین از ملاکان خوشنام اصفهان، حدود 1270ش دیده به جهان گشود. او از خاندان سادات «قاضی عسگر» بود و با 39 واسطه نسلش به امام سجاد علیه السلام می رسد. از اجداد معروف این خاندان می توان «سید محمد» را نام برد که در دورة صفویه مقام «قاضی عسکر» داشته است و به همین دلیل خاندانش به این نام معروف شده اند. پدر سید علی محمد نیز از معاریف شهر در زمان خود و مالک دهی در غرب اصفهان به نام «وازیچه» بوده است و با بزرگانی چون حاج میرزا سلیمان خان رکن الملک و حاج سید محمدجواد کسائی مراوده داشت. قاضی عسگر از سید رحیم اصفهانی (پیشوا و مرجع علمی و عملی موسیقی آن عصر اصفهان متوفی 1314ش) و میرزا حبیب اصفهانی(معروف به حبیب شاطر حاجی متوفی1318ش)، تعلیم آواز گرفته بود. وی آواز را با روضه خوانی در مجالس مذهبی و در کسوت روحانیت آغاز نمود. وی دارای حنجره ای توانا و صدایی وسیع بوده و معروف بوده که وقتی در کوه صفه می خوانده، اشعار آوازش را در سی و سه پل می نوشتند. او در اصفهان نزد اهل هنر به «سید قاضی عسگر» شهرت داشت و مورد احترام هنرمندان بزرگی چون استاد جلال تاج اصفهانی، استاد ابوالحسن صبا، دکتر حسین عمومی، سید حسن کسائی بوده است. وی در جوانی به دلیل ناملایمات روزگار و نیز ابتلاع به بیماری «حصبه» مدتی کارش به دیوانگی و افسردگی می کشد؛ ولی پس از مدتی و با حمایت خانواده اش از بیماری خلاصی می یابد. قاضی عسگر دیگر در مجالس حاضر نشد و از لباس روحانیت بیرون آمد و به شغل عطاری پرداخت و نیز با ادارة دخانیات اصفهان به عنوان کارشناس ارزیاب کار می کرد. وی در سفری به تهران دچار گرفتگی صدا شد و تا آخر عمر صدایش به بم گرایش یافت، با این حال جوهر گرمی و گیرندگی صدا، همواره تا پایان عمر با وی همراه بود. او مورد احترام خانوادهای سرشناس شهر چون: کسائی، بنکدار، دهدشتی، همدانیان بود و بیشتر در این خانواده ها هنرنمایی می کرد. اساتید برجسته موسیقی و آواز معاصر ایران همواره هنر وی را ستوده اند. از جمله در نوروز سال 1329ش ابوالحسن صبا طی سفری به اصفهان با قاضی عسگر ملاقات می کند. در این مجلس صبا با ویولون شوشتری درآمد می کند و سید با صدای خسته می خواند. سید چندین بار فرود می آید و باز صبا با اشتیاق برای شنیدن صدای این پیرمرد می نوازد. صبا بعد از اتمام این هنرنمایی درحالی که اشک بر چشمانش نشسته بوده، رو به حاضرین می کند و می گوید« انگار تا به امروز من آواز نشنیده بودم. این آواز یعنی مکتب صحیح اصفهان. در جاهای دیگر ادای خواندن را در می آورند!؟». از اقبال بلند، این اثر بر دستگاه ریل ثبت و ضبط شده و اکنون در گنجینه موسیقی ایران موجود است. با بررسی این اثر می توان به استادی او بخصوص در زمینه شیوة تحویل شعر و نیز تحریرهای مناسب شیوة اصفهان پی برد. از ویژگیهای شاخص اساتید مکتب اصفهان، مناسب خوانی است که وی از این ویژگی برخوردار بوده و مهارت و استادی خود را بدین طریق نشان می داده، که خاطراتی از آن نقل شده است. از ویژگیهای اخلاقی وی این بوده که همواره یاد و نام اساتید خود را زنده نگاه می داشته و از آنان با تجلیل و احترام فراوان نام می برد. بخصوص هر جا اسم حبیب شاطر حاجی می رفت، می گفت آوازش مرغ را از طیران و آب را از جریان باز می داشت و معروف بود که سید قاضی عسگر در همان حال و هوای حبیب شاطر حاجی می خواند. او همچنین از تشویق و ترغیب خوانندگان معاصر خود مثل تاج اصفهانی غافل نبود. در سال 1339ش به دعوت سید حسین مرندی (رئیس وقت رادیو اصفهان) برای قاضی عسگر کلاس آوازی در رادیو دایر می شود و علاقمندان زیادی در آن شرکت می-جویند ولی به دلیل کهولت سن و ضعف جسمی، این کلاس چند ماهی بیشتر دوام نیافت. از شاگردان وی می توان به جلیل شهناز، دکتر حسین عمومی، سید حسن کسائی، هوشنگ بهشتی و سید رضا طباطبایی اشاره کرد. سرانجام این هنرمند برجسته در مرداد1343ش در گذشت و در تکیة مقدس تخت فولاد به خاک سپرده شد.
وی صاحب 8 فرزند 4 پسر و 4 دختر بوده و در بین آنان تنها یک پسر به نام سید حسین حنجره، آواز را از پدر به ارث برده و از پدر تعلیم آواز گرفته بود.