محمدحسین میرزا فصیح خاقانی

محمدحسین میرزا فصیح خاقانی

شهرت :

فصیح خاقانی
تاریخ وفات :
1333/09/01
مزار :
تکیه شیخ مرتضی ریزی
زمینه فعالیت :
شاعر
شاعر و ادیب توانای معاصر
فرزند محمد ولی میرزا و مادرش دختر میرزا آقاخان محاسب الدوله، متخلص به « فصیح» شاعر و ادیب توانای معاصر، از نوادگان فتحعلی شاه قاجار است. در غرة ذیحجه 1333ق در اصفهان به دنیا آمد. تحصیلاتش را در اصفهان انجام داد. مدتی ساکن خراسان بود، سپس به اصفهان آمد و بعداً به تهران منتقل و کارمند راه آهن شد.
جواهری می نویسد:« وی از شعرای درجه اول اصفهان و بعضی او را اول شاعر در اصفهان می دانند». در این مورد منوچهر قدسی آورده که اگر زمانه امانش می داد در شعر معاصر اصفهان هیچ کس به پایه او نمی رسید .
سید مصلح الدین مهدوی می نویسد:« فصیح شاعری توانا و گوینده ای مقتدر و نویسنده ای زبر دست بود. مدتی در روزنامه های اصفهان خصوصاً باختر و عرفان مقاله می نوشت».
اغلب اشعارش در روزنامه باختر و عرفان در اصفهان، بیداری شرق در خراسان و پارس شیراز به چاپ می رسید. دیوان اشعاری از وی چاپ نشده است. دو مثنوی « پل و سیلاب» و « گل مجنون» از اشعار عالی اوست. مثنوی « گل مجنون» در سالنامه، دبیرستان هاتف به چاپ رسیده است. از آثار نثر فصیح سلسله مقالاتی است که تحت عنوان« دیوان نوا» در روزنامه عرفان در شماره های پیوسته چاپ شده است.
او سرانجام در روز جمعه30ربیع الثانی1374ق/ آذر1333ش فوت و در تکیة ریزی به خاک سپرده شد.

مشروح زندگی نامه
فرزند محمد ولی میرزا و مادرش دختر میرزا آقاخان محاسب الدوله، متخلص به « فصیح» شاعر و ادیب توانای معاصر، از نوادگان فتحعلی شاه قاجار است. در غرة ذیحجه 1333ق در اصفهان به دنیا آمد. تحصیلاتش را در اصفهان انجام داد. مدتی ساکن خراسان بود، سپس به اصفهان آمد و بعداً به تهران منتقل و کارمند راه آهن شد.
جواهری می نویسد:« وی از شعرای درجه اول اصفهان و بعضی او را اول شاعر در اصفهان می دانند». در این مورد منوچهر قدسی آورده که اگر زمانه امانش می داد در شعر معاصر اصفهان هیچ کس به پایه او نمی رسید .
سید مصلح الدین مهدوی می نویسد:« فصیح شاعری توانا و گوینده ای مقتدر و نویسنده ای زبر دست بود. مدتی در روزنامه های اصفهان خصوصاً باختر و عرفان مقاله می نوشت».
اغلب اشعارش در روزنامه باختر و عرفان در اصفهان، بیداری شرق در خراسان و پارس شیراز به چاپ می رسید.دیوان اشعاری از وی چاپ نشده است. دو مثنوی « پل و سیلاب» و « گل مجنون» از اشعار عالی اوست. مثنوی « گل مجنون» در سالنامه، دبیرستان هاتف به چاپ رسیده است. از آثار نثر فصیح سلسله مقالاتی است که تحت عنوان« دیوان نوا» در روزنامه عرفان در شماره های پیوسته چاپ شده است. وی این مقالات را به مناسبت چاپ اول« دیوان نوا» به رشتة تحریر آورده است.
از اشعار اوست:
رو توانا شو و از دغدغه مرگ مترس/که جهان کام کس از ضعف میسر نکند
سنگ بردار به سرکوبی ظالم که سرشک/اثری در دل سنگین ستمگر نکند
تیغ چون در کف دشمن نگری لابه مکن/درع برگیر که تا خوُد تو معجر نکند
سخت دل باش که با مدعی حادثه جوی/مرد اگر رزم دهد ناله چو زن سر نکند
عجز بگذار که از خون گلو مرد مصاف/روی تر سازد و از واهمه لب تر نکند
سخن این است در کشمکش مرگ و حیات/فکر یک قطره خون مرد دلاور نکند
اگر از سعی تو آباد شد این خانه شداست/ورنه بدتر کندش غیر که بهتر نکند
او سرانجام در روز جمعه30ربیع الثانی1374ق/ آذر1333ش فوت و در تکیة ریزی به خاک سپرده شد. در وفات او شاعر معاصر محسن سررشته دار زاده در هفت بیت مرثیه و ماده تاریخ او را سروده، که ماده تاریخ آن چنین است:
گفت شهپر که ای هواداران/چیست تاریخ از برای فصیح
یکی آمد میان جمع و بگفت/قلب خون و پر از صفای فصیح