ملاحسن مؤذن جنگعلی

ملاحسن مؤذن جنگعلی

شهرت :

جنگعلی
تاریخ وفات :
1314/01/01
مزار :
تکیه قبرستان عمومی مصلی
زمینه فعالیت :
مؤذن و خادم مسجد رحیم خان اصفهان و یکی از متقدمین مکتب آواز اصفهان در رشتة مناجات خوانی، مداحی و آوازهای مذهبی.
ملا حسن فرزند حسین، حدود سال 1247ق در اصفهان متولد شد. از ابتدای جوانی بواسطة برخورداری از صدای وسیع و حنجره توانا به مؤذنی، پرداخت و در فنون آواز از محضر شوهر خواهرش، سید رحیم اصفهانی، بهره مند گشت. وی از ابتدای ساخت مسجد رحیم خان تا پایان عمر طولانی اش به مؤذنی و خادمی مسجد رحیم خان اشتغال داشت. از وی پیرامون تاریخچة ساخت این مسجد مطالبی از زبان بازماندگانش نقل شده که به مناسبت ذکر می شود: «از کودکی با مادرم در محل کنونی مسجد که قبلاً زمینی بود و پوش زده می شد و مرحوم آقا میر سید حسن مدرس در آن نماز جماعت به پا می-داشت، می رفتم. پس از آن مرحوم مدرس تصمیم به ساخت مسجد گرفت و در زمان ایشان 2 متر دیوارهای مسجد بالا آمد و با درگذشت او مدت 7 سال کار متوقف و مسجد بایر بود تا اینکه مرحوم حاج محمد رحیم خان بیگلربیگی که رئیس 17 گمرک ایران بود با کسب اجازه از بازماندگان مرحوم مدرس اقدام به تکمیل مسجد نمود و استاد معمار آقاجونی و پسرانش بطور انحصاری عهده دار این کار شدند. گنبد آجری این مسجد که از نفایس آثاری تاریخی اصفهان است، ساخته و پرداخته همین استاد است. با درگذشت حاج محمد رحیم خان برادران وی حاج محمدحسن و حاج محمدکریم ساخت مسجد را به پایان رساندند». ملاحسن مؤذن از ابتدای ساخت مسجد به مؤذنی و خادمی مسجد اشتغال داشت. ایشان دارای حنجره قدرتمند و آوازی رسا بوده و صدای اذان وی که بیشتر در آواز بیات ترک خوانده می شده تا نزدیکی های کوه آتشگاه (روستای گورکان) شنیده می شده و روستاییانی که از آن روستا به مسجد مراجعه می نمودند از این موضوع تعریف بسیار می نموده اند. ملا حسن مؤذن مانند برخی متأخران آواز مکتب اصفهان چون: حاجی حسن کلاه دوز، حسن خاکی و میرزا لطف الله واعظ یک گوشه در آواز را بسیار عالی می خوانده و او در آواز «بیات درویش حسن» مهارت تام داشته است. او سرانجام در سنین بالای یکصد سالگی به سال 1314ش درگذشت، مقبره اش در تکیة پشت مصلی قرار دارد.

مشروح زندگی نامه
مؤذن و خادم مسجد رحیم خان اصفهان و یکی از متقدمین مکتب آواز اصفهان در رشتة مناجات خوانی، مداحی و آوازهای مذهبی.
ملا حسن فرزند حسین، حدود سال 1247ق در اصفهان متولد شد و ساکن «سرلَت محمدحسن بیک» از توابع محلة «درکوشک» بوده است. از ابتدای جوانی بواسطة برخورداری از صدای وسیع و حنجره توانا به مؤذنی،( خصوصاً برای آقا میر سید حسن مدرس متوفی 1274ق) پرداخت و در فنون آواز از محضر شوهر خواهرش، سید رحیم اصفهانی، (استاد مسلم آواز ایران متوفی 1314ش) که همسر خواهرش بوده بهره مند گشت. وی از ابتدای ساخت مسجد رحیم خان تا پایان عمر طولانی اش به مؤذنی و خادمی مسجد رحیم خان اشتغال داشت. از وی پیرامون تاریخچة ساخت این مسجد مطالبی از زبان بازماندگانش نقل شده که به مناسبت ذکر می شود: «از کودکی با مادرم در محل کنونی مسجد که قبلاً زمینی بود و پوش زده می شد و مرحوم آقا میر سید حسن مدرس در آن نماز جماعت به پا می داشت، می رفتم. پس از آن مرحوم مدرس تصمیم به ساخت مسجد گرفت و در زمان ایشان 2 متر دیوارهای مسجد بالا آمد و با درگذشت او مدت 7 سال کار متوقف و مسجد بایر بود تا اینکه مرحوم حاج محمد رحیم خان بیگلربیگی که رئیس 17 گمرک ایران بود با کسب اجازه از بازماندگان مرحوم مدرس اقدام به تکمیل مسجد نمود و استاد معمار آقاجونی و پسرانش بطور انحصاری عهده دار این کار شدند. گنبد آجری این مسجد که از نفایس آثاری تاریخی اصفهان است، ساخته و پرداخته همین استاد است. با درگذشت حاج محمد رحیم خان برادران وی حاج محمدحسن و حاج محمدکریم ساخت مسجد را به پایان رساندند». ملاحسن مؤذن از ابتدای ساخت مسجد به مؤذنی و خادمی مسجد اشتغال داشت و پس از وی فرزندانش نسل به نسل تا دورة معاصر ادامه دهندة راهش بوده اند. ایشان دارای حنجره قدرتمند و آوازی رسا بوده و صدای اذان وی که بیشتر در آواز بیات ترک خوانده می شده تا نزدیکی های کوه آتشگاه (روستای گورکان) شنیده می شده و روستاییانی که از آن روستا به مسجد مراجعه می نمودند از این موضوع تعریف بسیار می نموده اند. ملا حسن مؤذن مانند برخی متأخران آواز مکتب اصفهان چون: حاجی حسن کلاه دوز، حسن خاکی و میرزا لطف الله واعظ یک گوشه در آواز را بسیار عالی می خوانده و او در آواز «بیات درویش حسن» مهارت تام داشته است. او سرانجام در سنین بالای یکصد سالگی به سال 1314ش درگذشت، مقبره اش در تکیة پشت مصلی قرار دارد. فرزند ایشان عبدالمحمود جنگعلی مدت 75 سال در زمان پدر و پس از او عهده دار امور مسجد و مؤذنی مسجد بوده و با فوت ایشان فرزندانش شکرالله و حسن جنگعلی عهده دار این امور بودند. حسن جنگعلی نوة ملا حسن مؤذن، متولد 1316ش، خطاط زبردست، مؤذن، مناجی و از فرهنگیان قدیمی اصفهان است. او در خط از تعلیمات میرزا اسدالله رجالیان (1260-1332ش) و حبیب الله فضائلی (1301-1376ش) بهره مند است و در آوازهای مذهبی از وجود میرزا مهدی شعرای نجاتی بهره فراوان برده است. وی از اوان زندگی در مسجد رحیم خان در کنار پدر و برادرش به خادمی، مؤذنی و مناجات خوانی می پرداخت. سپس مدتی در فرهنگ اصفهان بعنوان دبیر ادبیات مشغول به کار بود و پس از آن تا بازنشستگی، در ادارات مختلف دولتی به عنوان خطاط و دیگر امور مشغول به کار بوده و در خلال این سالها آثار متعددی از هنر دست وی در برخی کتیبه های ابنیة مذهبی اصفهان، دیگر شهرها و خارج ایران نقش بسته است. ازجمله کتیبه سردر حرم حضرت زینب (س) در سوریه، کتیبة تاریخی مسجد جامع قم با قدمت 700 سال که ضمن ترمیم خطوط قدیمی بقیه کتیبه های جدید نیز از وی است و نیز آثار متعدد در مساجد جدید و قدیم اصفهان را می توان نام برد.