محمدحسن معلم

محمدحسن معلم

شهرت :

معلم
تاریخ وفات :
1359/09/21
مزار :
تکیه سیدالعراقین
زمینه فعالیت :
عالم فاضل
فرزند میرزا محمود، متولد1272ش،عالم صالح، ملقب به «معین الاسلام»، از احفاد ملا محمدصالح مازندرانی (داماد عالم ربانی ملا محمدتقی مجلسی) است. وی در 21 آذر 1359ش فوت شد
مشروح زندگی نامه
عالم فاضل صالح ملقب به معین الاسلام. از اولاد عالم کامل ملا محمدصالح مازندرانى (داماد عالم ربانى ملامحمدتقى مجلسى) در سال 1272ش در اصفهان متولد شد.
نسب وى طبق نقل خانواده وی چنین است: میرزا محمدحسن بن میرزا محمود بن محمدحسن بن محمدمهدى بن حسن على بن آقا هادى بن ملا محمدصالح مازندرانى. در رسالة «تذکرة الانساب» میرزا حیدرعلى مجلسى مى نویسد:«اما اولاد مرحوم فاضل علامه ملا محمدصالح مازندرانى از صبیه علامه مغفور ملا محمدتقى مجلسى چند ذکور و چند اناث بوده: اولاد ذکور ایشان: اول: فاضل علامه آقا محمدهادى مترجم قرآن، دوم: مرحوم مغفور ملا نورالدین محمد، سیم: عارف کامل ملا محمدسعید متخلص به «اشرف» چهارم: فاضل عالم ملا حسنعلى پنجم: ملا عبدالباقى رحمه الله، ششم: ملامحمدحسین. اما آقا هادى مرحوم را فضایل بى شمار و تصنیفات بسیار است و اما اولاد ایشان: آقا محمدعلى و آقا محمدمهدى و آقا على اصغر و آقا محمدتقى بوده اند از ذکور. [...] و اما محمدعلى مرحوم را یک پسر و یک دختر باقى بود. پسر مزبور: مرحمت و غفران پناه آقا محمدهادى طاب ثراه بوده اند. و از ایشان حال دو پسر، یکى: جناب میرزا محمدعلى مشهور به آقا میرزا، و دیگرى: میرزا حسنعلى مى باشند و هریک را بحمد الله تعالى اولاد چند مى باشد».
با توجه به نوشته فوق معلوم مى شود که آقا هادى مذکور در نسب خانوادگى، آقا هادى مترجم نبوده بلکه نواده اوست و دو واسطه در نسب مذکور افتاده است.
پدر میرزا محمدحسن معلم، میرزا محمود معلم، امام جماعت مسجد یزدآباد بود و ضمن مکتب دارى در مسجد شیره پزها، به وکالت دادگسترى نیز مى پرداخت و از این طریق به مردم خدمت مى نمود.
معلم از اطرافیان آقا کمال الدین شریعتمدار فرزند شیخ محمدتقى آقا نجفى اصفهانى بود و امور ملکى ایشان را اداره مى کرد. وى پس از وفات شریعتمدار، جزو ملازمین عالم زاهد پارسا حاج شیخ مهدى نجفى قرار گرفت و به نظارت و اداره موقوفاتى که در تولیت ایشان بود، پرداخت.
او عمر طولانى و بابرکت خود را در خدمت به مردم و محرومان سپرى نمود و همواره با روى گشاده به حل مشکلات و رفع اختلافات آنان مى پرداخت. او مردى بردبار و صبور و خوش برخورد بود و منزلش محل حل اختلافات مردم بود.
از جهت عبادى نیز مردى متهجد و شب زنده دار بود و پس از اقامه نماز شب، صبح ها با صداى بلند در منزل اذان مى گفت. زیارت عاشوراى روزانه او ترک نمى شد و به روزه هاى مستحبى پایبند بود.
هر ساله در دو دهه فاطمیه و عاشورا، مجلس روضه خوانى در منزل دایر مى نمود و هر عصر جمعه نیز مجلس وعظ و روضه در منزل برپا مى داشت که وعاظ بافضیلتى همچون شیخ عبدالکریم مصدق خواه، شیخ اسماعیل کلباسى، شیخ فضل الله ذوعلم فشارکی، حاج آقا یحیى فقیه ایمانى، سید محمد منجمى و حاج سید مرتضى ابطحى سدهى (داماد ایشان) در آن به ایراد سخن و ذکر مصیبت مى پرداختند.
وى با علماى وارسته اى چون: حاج آقا رحیم ارباب، شیخ محمدحسن عالم نجف آبادى، میرزا على آقا شیرازى و سید عباس صفى دهکردی معاشر بود.
به گفته فضل الله اعتمادى: «مرحوم میرزا نظام الدین روضاتى و مرحوم سید على سلطان العلمایى (فرزند میر محمد صادق امام جمعه) تحصیلات حوزوى خود را در نزد مرحوم معلم آغاز نموده و به کسب معلومات لازم جهت معمم شدن و دخول در جرگه روحانیت پرداخته اند».
میرزا محمدحسن معلم در سن نود سالگى در روز جمعه 21 آذر 1359ش/ 4 صفر 1401ق چهره در نقاب خاک کشید و در صحن تکیة سیدالعراقین مدفون گردید. اشعار سنگ مزارش چنین است:
حاج محمد حسن، معلم پارسا/ موحدى با خلوص، مقدسى بى ریا
ستوده بود و شریف، سلیم بود و صدیق/ علیم بود و خبیر، ولیک بى ادعا
کمال انسانیت از عملش آشکار/ نور عبادت مدام ز روى او برملا
ز حق موفق چنان که در جهان بین خلق/ زیست نود سال و نیست کسى از او نارضا
به گوش جانش رسید ز غیب چون ارجعى/ کرد به ماه صفر، سفر به دار بقا
یکى برفت و بصیر نوشت تاریخ او:/ رفته بدار السلام معین الاسلام ما