سیدعبدالغفار نوربخش

سیدعبدالغفار نوربخش

شهرت :

سیدعبدالغفار نوربخش
تاریخ وفات :
1352/05/01
مزار :
تکیه خلیلیان-دردشتی
زمینه فعالیت :
مدرس
فرزند سید عبدالعلی شهشهانی، متولد1260ش، از شاگردان آخوند کاشی، جهانگیرخان قشقایی، شیخ محمدباقر همدانی و شیخ باقر قمشه ای بوده است. وی مقارن با انقلاب مشروطیت مدرسه شرف را در محله شهشهان تاسیس نمود و سالها به تعلیم و تعلم دانش آموزان پرداخت. او در مرداد 1352ش درگذشت.
مشروح زندگی نامه
فرزند سید عبدالعلی خان نوربخش شهشهانی در سال1260ش/1298ق در محلة شهشهان اصفهان متولد گردید. پس از تحصیل در مدرسة باقریه مشیرالملک که از اولین مدارس جدید اصفهان قبل از انقلاب مشروطه بود، تحصیلات قدیمه را نزد آخوند ملا محمد کاشانی، جهانگیرخان قشقایی، شیخ محمدباقر همدانی و شیخ باقر قمشه ای ادامه داد. سپس برای ادامه تحصیل جدید به تهران رفته و مدتی نیز در مدرسة کالج آمریکایی ها تحصیل نموده و مقارن انقلاب مشروطیت 1324ق با تعطیلی کالج به اصفهان بازگشت.
وی از خانواده های شریف و معروف مستوفیان شهشهان بود، خاندانی که از دوره صفوی تاکنون در آن محله ساکن و معروفیت داشته اند. شهشهان محلة معروفی در اصفهان است که علما و فقها و فضلا و رجال و مستوفیان و سادات منسوب به آن محلة بسیار نام آور و مشهور و مورد اعتماد و احترام عامه مردم بوده و در کتابهای رجال و تاریخ ذکر آنها رفته است. از جمله سید علاءالدین صاحب گنبد و بارگاه شهشهان و اولاد و احفاد وی. در قرن سیزدهم آقا سید محمد شهشهانی متوفی1287ق از مدرسین و فقها و علمای معروف که در سالهای آخر عمرش ریاست علمی و تدریس و فتوا و مرجعیت تقلید در اصفهان و اطراف را منحصراً به عهده داشته است.
در شجره نامة خاندان نوربخش از دو نفر اجداد ایشان که از مستوفیان معروف بوده اند، نام برده شده است. سید علی مستوفی شهشهانی و عنایت اله امین لشکر.
سید علی مستوفی شهشهانی فرزند میرزا احمد از خاندان مستوفی شهشهان متوفی در4 صفر1311ق مدفون در مقبرة سرقبر آقا اصفهان بیرون دروازه دردشت است.
عنایت الله خان امین لشکر، مستوفی و صاحب جمع لشکر در زمان ولیعهدی عباس میرزا بود که از اصفهان به تهران و سپس به تبریز رفته بوده است. وی صاحب خطی خوش بود که ریاست کل محاسبات وزرات جنگ را که «لشکر نویس باشی» نام داشت، در مدتی به عهده داشت.
در شجره نامة خاندان نوربخش و مستوفیان چنین آمده است: عبدالغفار فرزند عبدالعلی فرزند میرزا محمد فرزند میرزا علینقی که سمت هماهنگی آنها و در جلو نام هر کدام صاحب جمع و سر رشته دار نوشته شده است و شغل اغلب اعضاء این خاندان در شجره نامة صاحب جمع مالیات بلوکات و سر رشته دار چند بلوک از اصفهان و چند تن از این خاندان امین لشکر در تهران بوده اند و اغلب آنها در تخت فولاد مدفون هستند. یادآور می شود که بعضی از افراد این خاندان و شجرة نوربخش فامیل نورانی را انتخاب نموده اند و افراد معروفی می باشند از جمله علی محمد نورانی که در زمان پهلوی اول ریاست فرهنگ شهر ساوه و سپس ریاست فرهنگ سمنان را در آن دوره عهده دار بوده و پس از مراجعت به اصفهان در 21 محرم 1394ق فوت شده، در تکیة شهشهانی مدفون گردید.
سید عبدالغفار خان نوربخش مقارن انقلاب مشروطه و پس از بازگشت به اصفهان در سال 1324ق در محلة شهشهان منزلی اجاره نمود و مدرسه ای به نام مدرسة شرف تأسیس و افتتاح نمود که این مدرسه ششم یا هفتمین مدرسه ای است که مقارن انقلاب مشروطیت در اصفهان ایجاد گردید و به صورت خودجوش و ملی بود. نظر به اینکه مؤسس آن از خاندان معروف و شریف بوده، مورد استقبال عموم مردم قرار گرفت. بیشتر شاگردان مدرسه مجانی ثبت نام شده اند (ایمانیه، مصاحبه با مؤسس). تشکیلات ادارة مدرسه به شکل مدرسة باقریه شهشهان که توسط مشیرالملک قبلاً تأسیس شده و سید عبدالغفار نوربخش در آن تحصیل کرده بود، ایجاد گردید و مشتمل بر سه اطاق یا 3 کلاس بوده و به شرح ذیل بود: 1- اطاق ابتدایی 2- اطاق فارسی مخصوص قرائت فارسی و انشاء و املاء و خط سیاق 3- اطاق علمی که منشعب به اطاق حساب و هندسه و جغرافی و اطاق صرف و نحو و اطاق زبانهای خارجه. سایر مدارس پس از این مدرسه نیز بدین شکل تقسیم بندی شده بود .
معلمان مدرسه از بین طلاب باسواد و کسانی که مورد وثوق و اطمینان مدیر مدرسة سید عبدالغفار نوربخش بوده، انتخاب می گردیدند.
این مدرسه ابتدا با 180 شاگرد شروع به کار کرد و شش سال دوام داشت؛ ولی طبق گفتة سید عبدالغفار به علت موانع مادی که هزینه سنگین داشت و برای مؤسس مقدور نبود، تعطیل گردید.
در مدتی که مدرسة شرف دائر بود، سید عبدالغفار در مراسم مختلف اجتماعی که به مناسبت جشن های مشروطیت و غیره تشکیل می-یافت، شرکت می نمود. در روزنامة زاینده رود مورخ 29 ذی قعده 1325ق، سال دوم، شماره3 چنین آمده است: «امروز در اول اطفال مدرسه شرف با هیئت و اجزاء مدرسه آمدند، قریب یکصد نفر و طفلی به سن ده سال خطبه بلیغه خواند، بطوری که صدای احسنت احسنت از اعضاء بلند شد».
سید عبدالغفار بعد از تعطیل شدن مدرسة شرف به استخدام ادارة ولایتی اصفهان درآمد و اولین شغل ایشان بازرسی ادارة ولایتی در سال 1300 بود. سپس در مشاغل مختلف در ادارات کل و بانک ملی به کارهای دولتی و محاسباتی مشغول شد و بعد از حدود چهل سال کار دولتی و آموزشی بازنشستگی را قبول نمود و پس از بازنشسته شدن، سالهای زیاد تا آخر عمر افتخاراً و بدون حقوق و مزایا در کمیسیون-های مختلف شهر و معتمدین دولت و ملت همکاری می کرد. از جملة این موارد عضویت در انجمن صدی پنج شهرداری و خزانه داری ادارة ساختمان آموزش و پرورش اصفهان و هیات های مشاوره و معتمدین استاندار و نیز ریاست فرهنگ و آموزش و پرورش بوده است. وی هر روز در اطاق مخصوص کمیسیون ها حاضر و مورد مراجعه و کمک به دوائر مختلف و راهنمائی بود.
سید عبدالغفار نوربخش سرانجام به علت کهولت سن و بیماری در مرداد1352ش در سن 92 سالگی در اصفهان دعوت حق را لبیک گفته و با تشییع فرهنگیان و معاریف اصفهان در تخت فولاد اصفهان در تکیة دردشتی مدفون گردید.