میرزا زین العابدین خوانساری اصفهانی

میرزا زین العابدین خوانساری اصفهانی

شهرت :

سید زین العابدین خوانساری
تاریخ وفات :
9/06/1275
مزار :
تکیه مادر شاهزاده
زمینه فعالیت :
فقیه و مجتهد,محقق

 

فقیه و مجتهد پرهیزگار، ادیب، محدث و متکلم، از مشاهیر علمای قرن سیزدهم در اصفهان. در روز هشتم ذی قعده 1190ق در شهر خوانسار در خانوادة عالم ربانی سید ابوالقاسم جعفر معروف به آقا میرزا بن آقا سید حسین خوانساری چشم به جهان گشود.
تحصیلات و اساتید؛ دوران کودکی را تحت تربیت پدرش، آیت الله آقا سید ابوالقاسم جعفر« آقا میرزا»(1163-1240ق) پشت سر گذراند و تحصیلات مقدماتی خود را نزد دو پسر عموی دانشمندش آقا سیدابوالقاسم بن حسن بن حاج سید حسین مجتهد(1160-1212ق) و آقا سید محمد مهدی بن حسن بن حاج سید حسین مجتهد(1182-1246ق) سپری نمود و سطوح را به اتمام رسانید. مدتی نیز نزد حکیم آقا میرزا محمد مهدی خراسانی درس خواند. هنوز بیست سال نداشت که راهی عتبات عالیات شد و مدت کوتاهی نزد علمای نجف به تحصیل پرداخت و سپس به زادگاهش خوانسار بازگشت. پس از دیدار و تجدید عهد با پدر و خاندان خود، جهت استفاده از محضر علمای اصفهان، که در آن روزگار از بزرگترین و مهمترین حوزه های علمیه شیعه بود، راهی اصفهان شد.
میرزا زین العابدین از محضر فقیهان، محدثان و حکیمان بزرگی استفاده کرد و از سوی برخی از مشاهیر علمای امامیه به دریافت اجازه های اجتهاد و روایت نیز نائل گشت. نام اساتید و مشایخ ایشان علاوه بر پدر و دو پسر عموی سابق الذکرش عبارت است از: حاجی محمد ابراهیم کرباسی(استاد درس و شیخ اجازه)؛ ملا علی اکبر اژه ای( استاد درس )؛ آخوند ملا علی نوری( استاد درس )؛ میر سید محمد حسین بن امیر عبدالباقی خاتون آبادی(شیخ اجازه)؛ حجت الاسلام شفتی(شیخ اجازه در تاریخ اواخر صفر1222ق)؛ آقا سید محمد رضوی(شیخ اجازه)؛ سید صدرالدین موسوی عاملی(شیخ اجازه)؛ آقا شیخ حسین بحرانی(شیخ اجازه)؛ میرزای قمی استاد درس.
آثار و تألیفات؛ از حاج میرزا زین العابدین چهارسویی، آثار گرانقدری در دانشهای گوناگونی مانند فقه،اصول،حدیث،رجال، تفسیر و کلام به جای مانده است که مطابق قول صاحب روضات و نیز برخی منابع دیگر، عبارتند از:1-« شرح بر معالم الاصول»؛2- « شرح بر زبدة الاصول شیخ بهایی»؛3- «رسالة قواعد عربیه یا قواعد النحویه»، 4- «رساله در اجماع»؛ 5- رساله در تداخل اسباب با نام « حلو التناول و سهل التداول فی مسئله التداخل»؛6- رساله تعارض حقیقت مرجوحه یا مجاز راجح با نام« الطلع النضید و النور الجدید» 7- «رساله در نیّت»؛ 8- «رساله در احباط و تکفیر»؛ 9- «رساله در نوادر احکام»؛ 10- « شرح بر خلاصة الحساب» شیخ بهایی. 11- «رساله در قرائت مالک و ملک در نماز». 12- « مناقب المعصومین»، بنا به گفته آقا میرزا محمد هاشم مجتهد چهارسویی، 13-« بهجة النّاظر و سرور الخاطر»، 14- حواشی و تعلیقات بر بسیاری از کتب و آثار علمای اعلام؛ 15- خطبه ها و اشعار بسیار در صلوات و تحیّات.
آیت الله آقا میرزا زین العابدین خوانساری اصفهانی در شعر صاحب طبع عالی بوده و خطب و اشعار بسیاری که نشان دهندة مقام شامخش او در ادبیات فارسی و عربی است از او به جای مانده است. خطب و اشعار وی را حفیدش آیت الله حاج سید محمد علی روضاتی در « دیوان الاکابر» گردآورده است. دو بیتی زیر از اشعار اوست:
لب لعل شکرباری که از یارم درخشان است/شرف دارد بر آن لعلی که در کوه بدخشان است
نیستان شکرها را بهندوستان ثمرقند است/به از آنها لب شیرین ترکان سمرقند است
مقام علمی و زعامت و رهبری دینی؛ حاج میرزا زین العابدین خوانساری چهارسویی از بزرگان علما و فقها و ادبا و محدثان قرن سیزدهم هجری است که در فقه و اصول و رجال و حدیث و تفسیر و علوم عقلی و علم کلام متبحر بوده است. وی از مراجع تقلید در اصفهان و دارای کرسی تدریس و زعامت دینی در این شهر بوده است. علاوه بر مقام علمی از قدس و تقوی نیز برخوردار بود. او را دانشمندی زاهد، عابد و صاحب کرامات به شمار آورده اند. مردم اصفهان به پرهیزکاری و کرامت او اعتقاد داشته و می گویند حتی یهود و نصاری در مشکلات امور خود برای وی نذورات می آوردند. حاج میرزا زین العابدین خوانساری چهارسویی، به امامت جماعت و بیان احکام و ارشاد مردم در مسجد واقع در فلکه چهارسو شیرازی ها نیز اشتغال داشت.
سر سلسلة سادات موسوی چهارسویی و خاندان روضاتیان اصفهان؛ حاج میرزا زین العابدین نخستین فرد از این خاندان است که برای همیشه از خوانسار به اصفهان آمد. او سر دودمان خاندان بزرگ علمی و روحانی سادات محله چهارسوی اصفهان است که خود ابتدا برای تکمیل تحصیلات در حدود 1210ق به اصفهان آمد و ازدواجی تازه کرد و نیمه سکونتی اختیار نمود. اما همسر اولش با فرزندان وی مثل آقا میرزا محمد باقر(صاحب روضات) و آقا میرزا محمدهاشم در خوانسار تحت کفالت و سرپرستی آقا سید ابوالقاسم« آقا میرزا» بودند. پس از فوت آقا سید ابوالقاسم در اواسط ماه رمضان سال 1240ق و رسیدن خبر فوت به میرزا زین العابدین در اصفهان وی به اقامه مراسم عزاداری پرداخت و سپس به مسقط الرأس خود خوانسار رفت و آنجا نیز آنچه در خور عزاداری و اصلاح و رتق و فتق امور بود انجام داد و آنگاه خانوادة خود را از زن و مرد از خوانسار به اصفهان کوچ و در محلة چهارسو سکونت داد و از آن تاریخ تا کنون این رشته از اولاد میرزا ابوالقاسم اول در اصفهان ساکن اند. البته همه اولاد حاج میرزا زین العابدین با او به اصفهان نیامدند
این خاندان بزرگ علمی و دینی همگی در محله چهارسوی شیرازی ها نزدیک به یکدیگر خانه و زندگی داشته اند و از این رو به سادات چهارسویی و پیش از آن به موسوی خواساری شهرت داشتند.
مجازان و روایت کنندگان از حاج میرزا زین العابدین خوانساری؛ حاج میرزا زین العابدین که خود از علمای بزرگ زمان اجازه های بلندی داشت، از مشایخ صاحب اجازه معتبر جهان تشیع نیز به شمار می رود. گروهی از علما و مجتهدان بزرگ از آن مرحوم اجازة اجتهاد یا روایت گرفته اند که برخی از مشاهیر آنها عبارتند از: علامه میر سید حسن مدرس اصفهانی؛ صاحب روضات؛ میرزا محمدهاشم مجتهد چهارسویی؛آقا سید میرزا محمد بن محمد صادق بن محمد مهدی خوانساری که اجازه در سال 1273ق توسط مجیز برای او نوشته شده است؛ سید محمد حسن مجتهد موسوی یزدی اصفهانی که اجازه نامة او مورخة بیستم رجب 1253ق است.
گفتنی است که اجازة آیت الله حاج میرزا زین العابدین به رئیس الفقها و المجتهدین، آیت الله میر سید حسن مدرس اصفهانی، اجازه روایتی بوده است و صاحب مکارم الآثار در این باره حکایتی نقل کرده است به این مضمون که علامه مدرس اعتنایی به استجازه از مشایخ نداشته ولی چون شاگردان ایشان از آن بزرگوار اجازة روایت خواستند و او خود را بی اَسناد دید، از شاگرد فرزانه اش آیت الله میرزا محمدهاشم چهارسویی خواست تا از پدرش حاج میرزا زین العابدین برای او اجازة روایتی بگیرد و ایشان نیز با نهایت افتخار اجازه ای در روایت برای مدرس نوشته و ارسال داشت. درباره اجازة حاج میرزا زین العابدین به فرزندش صاحب روضات نیز در روضات آمده است که والد ماجد اجازة مفصلی دربارة ما نوشته و در آن تصریح کرده که ما به عالی ترین مراتب کمال و اجتهاد نایل آمده ایم.
خط زیبا و استنساخ کتب؛ حاج میرزا زین العابدین علاوه بر ترویج احکام شرعی و تدریس علوم و معارف دینی و ارشاد بندگان و نیز تألیف و تصنیف آثار، با خط خوش و بسیار شیرین و پخته ای که مانند دیگر آبا و خاندانش داشت، استنساخ و استکتاب نیز می کرده است. در این باره گفته شده است که « توفیق عظیمی که از کثرت خلوص و زهد و تقوای حقیقی نصیب آن بزرگوار گردیده، مایة حیرت و عبرت است تا آنجا که آگاهیم دو نسخه بزرگ و کوچک ممتاز« قرآن کریم» نوشته،« مجمع البحرین» معروف، « قوانین الاصول» مشهور، «تعلیق عراقی»،« شرح قصیده دعبل»، «تفسیر صافی» در دو جلد، «مفاتیح الاحکام » فیض، «عاشر بحارالانوار» با ترجمه و زیر نویس در دو جلد و کتاب ها و رساله های بزرگ و کوچک دیگر به منظور ارتکاز در ذهن و استحضار خاطر و نشر معارف، همه را به خط خوش استنساخ و تحشیه فرموده است».
همایی نیز چند رساله از رسائل ملا اسماعیل خواجویی به خط زیبای حاج میرزا زین العابدین دیده است از دیگر آثاری که وی به خط خود نوشته است می توان به« من لایحضره الامام»، « مفاتیح الشرایع» فیض کاشانی و« المنقذ من التقلید و المرشد الی التوحید» اشاره کرد.
وفات؛ حاج میرزا زین العابدین موسوی خوانساری اصفهانی در هنگام طلوع فجر روز سه شنبه نهم جمادی الآخر سال 1275ق در سن هشتاد و پنج سالگی به بیماری استسقاء درگذشت؛ معلم حبیب آبادی، تاریخ فوت را به نقل از مقدمة « میزان الانساب» و او به نقل از صاحب روضات روز شنبه دهم جمادی الآخر نوشته است.
پس از حادثه فوت حاج میرزا زین العابدین، در اینکه پیکر او را کجا دفن کنند، اختلاف پیش آمد و جسد ایشان تا سه روز روی زمین ماند. سرانجام به امر فرزند والاتبارش آیت الله صاحب روضات در میان جمعیت انبوه و شیون و ضجه و فریاد و گریه مردم در تخت فولاد در تکیة مادرشاهزاده با تجلیل و عظمت به خاک سپرده شد. قبر ایشان در داخل بقعه-ای است که پیش از این عالم، نامدار آیت الله حاج شیخ محمد تقی نجفی اصفهانی صاحب حاشیه را دفن کرده بودند.
قبر حاج میرزا زین العابدین سکویی است آجری به ارتفاع حدود یک ذرع بالای سر مادرشاهزاده یعنی در طاقنمای غربی بقعه که سنگ مرمر سفید تمام قد یکپارچه با خط ثلث بسیار عالی سید محمدحسین حسینی قائنی از خوشنویسان قرن 13 هجری است.


مشروح زندگی نامه

 

فقیه و مجتهد پرهیزگار، ادیب، محدث و متکلم، از مشاهیر علمای قرن سیزدهم در اصفهان. در روز هشتم ذی قعده 1190ق در شهر خوانسار در خانوادة عالم ربانی سید ابوالقاسم جعفر معروف به آقا میرزا بن آقا سید حسین خوانساری چشم به جهان گشود.
تحصیلات و اساتید؛ دوران کودکی را تحت تربیت پدرش، آیت الله آقا سید ابوالقاسم جعفر« آقا میرزا»(1163-1240ق) پشت سر گذراند و تحصیلات مقدماتی خود را نزد دو پسر عموی دانشمندش آقا سیدابوالقاسم بن حسن بن حاج سید حسین مجتهد(1160-1212ق) و آقا سید محمد مهدی بن حسن بن حاج سید حسین مجتهد(1182-1246ق) سپری نمود و سطوح را به اتمام رسانید. مدتی نیز نزد حکیم آقا میرزا محمد مهدی خراسانی درس خواند. هنوز بیست سال نداشت که راهی عتبات عالیات شد و مدت کوتاهی نزد علمای نجف به تحصیل پرداخت و سپس به زادگاهش خوانسار بازگشت. پس از دیدار و تجدید عهد با پدر و خاندان خود، جهت استفاده از محضر علمای اصفهان، که در آن روزگار از بزرگترین و مهمترین حوزه های علمیه شیعه بود، راهی اصفهان شد.
میرزا زین العابدین از محضر فقیهان، محدثان و حکیمان بزرگی استفاده کرد و از سوی برخی از مشاهیر علمای امامیه به دریافت اجازه های اجتهاد و روایت نیز نائل گشت. نام اساتید و مشایخ ایشان علاوه بر پدر و دو پسر عموی سابق الذکرش عبارت است از: حاجی محمد ابراهیم کرباسی(استاد درس و شیخ اجازه)؛ ملا علی اکبر اژه ای( استاد درس )؛ آخوند ملا علی نوری( استاد درس )؛ میر سید محمد حسین بن امیر عبدالباقی خاتون آبادی(شیخ اجازه)؛ حجت الاسلام شفتی(شیخ اجازه در تاریخ اواخر صفر1222ق)؛ آقا سید محمد رضوی(شیخ اجازه)؛ سید صدرالدین موسوی عاملی(شیخ اجازه)؛ آقا شیخ حسین بحرانی(شیخ اجازه)؛ میرزای قمی استاد درس.
آثار و تألیفات؛ از حاج میرزا زین العابدین چهارسویی، آثار گرانقدری در دانشهای گوناگونی مانند فقه،اصول،حدیث،رجال، تفسیر و کلام به جای مانده است که مطابق قول صاحب روضات و نیز برخی منابع دیگر، عبارتند از:1-« شرح بر معالم الاصول»؛2- « شرح بر زبدة الاصول شیخ بهایی»؛3- «رسالة قواعد عربیه یا قواعد النحویه»، 4- «رساله در اجماع»؛ 5- رساله در تداخل اسباب با نام « حلو التناول و سهل التداول فی مسئله التداخل»؛6- رساله تعارض حقیقت مرجوحه یا مجاز راجح با نام« الطلع النضید و النور الجدید» 7- «رساله در نیّت»؛ 8- «رساله در احباط و تکفیر»؛ 9- «رساله در نوادر احکام»؛ 10- « شرح بر خلاصة الحساب» شیخ بهایی. 11- «رساله در قرائت مالک و ملک در نماز». 12- « مناقب المعصومین»، بنا به گفته آقا میرزا محمد هاشم مجتهد چهارسویی، 13-« بهجة النّاظر و سرور الخاطر»، 14- حواشی و تعلیقات بر بسیاری از کتب و آثار علمای اعلام؛ 15- خطبه ها و اشعار بسیار در صلوات و تحیّات.
آیت الله آقا میرزا زین العابدین خوانساری اصفهانی در شعر صاحب طبع عالی بوده و خطب و اشعار بسیاری که نشان دهندة مقام شامخش او در ادبیات فارسی و عربی است از او به جای مانده است. خطب و اشعار وی را حفیدش آیت الله حاج سید محمد علی روضاتی در « دیوان الاکابر» گردآورده است. دو بیتی زیر از اشعار اوست:
لب لعل شکرباری که از یارم درخشان است/شرف دارد بر آن لعلی که در کوه بدخشان است
نیستان شکرها را بهندوستان ثمرقند است/به از آنها لب شیرین ترکان سمرقند است
مقام علمی و زعامت و رهبری دینی؛ حاج میرزا زین العابدین خوانساری چهارسویی از بزرگان علما و فقها و ادبا و محدثان قرن سیزدهم هجری است که در فقه و اصول و رجال و حدیث و تفسیر و علوم عقلی و علم کلام متبحر بوده است. وی از مراجع تقلید در اصفهان و دارای کرسی تدریس و زعامت دینی در این شهر بوده است. علاوه بر مقام علمی از قدس و تقوی نیز برخوردار بود. او را دانشمندی زاهد، عابد و صاحب کرامات به شمار آورده اند. مردم اصفهان به پرهیزکاری و کرامت او اعتقاد داشته و می گویند حتی یهود و نصاری در مشکلات امور خود برای وی نذورات می آوردند. حاج میرزا زین العابدین خوانساری چهارسویی، به امامت جماعت و بیان احکام و ارشاد مردم در مسجد واقع در فلکه چهارسو شیرازی ها نیز اشتغال داشت.
سر سلسلة سادات موسوی چهارسویی و خاندان روضاتیان اصفهان؛ حاج میرزا زین العابدین نخستین فرد از این خاندان است که برای همیشه از خوانسار به اصفهان آمد. او سر دودمان خاندان بزرگ علمی و روحانی سادات محله چهارسوی اصفهان است که خود ابتدا برای تکمیل تحصیلات در حدود 1210ق به اصفهان آمد و ازدواجی تازه کرد و نیمه سکونتی اختیار نمود. اما همسر اولش با فرزندان وی مثل آقا میرزا محمد باقر(صاحب روضات) و آقا میرزا محمدهاشم در خوانسار تحت کفالت و سرپرستی آقا سید ابوالقاسم« آقا میرزا» بودند. پس از فوت آقا سید ابوالقاسم در اواسط ماه رمضان سال 1240ق و رسیدن خبر فوت به میرزا زین العابدین در اصفهان وی به اقامه مراسم عزاداری پرداخت و سپس به مسقط الرأس خود خوانسار رفت و آنجا نیز آنچه در خور عزاداری و اصلاح و رتق و فتق امور بود انجام داد و آنگاه خانوادة خود را از زن و مرد از خوانسار به اصفهان کوچ و در محلة چهارسو سکونت داد و از آن تاریخ تا کنون این رشته از اولاد میرزا ابوالقاسم اول در اصفهان ساکن اند. البته همه اولاد حاج میرزا زین العابدین با او به اصفهان نیامدند
این خاندان بزرگ علمی و دینی همگی در محله چهارسوی شیرازی ها نزدیک به یکدیگر خانه و زندگی داشته اند و از این رو به سادات چهارسویی و پیش از آن به موسوی خواساری شهرت داشتند.
مجازان و روایت کنندگان از حاج میرزا زین العابدین خوانساری؛ حاج میرزا زین العابدین که خود از علمای بزرگ زمان اجازه های بلندی داشت، از مشایخ صاحب اجازه معتبر جهان تشیع نیز به شمار می رود. گروهی از علما و مجتهدان بزرگ از آن مرحوم اجازة اجتهاد یا روایت گرفته اند که برخی از مشاهیر آنها عبارتند از: علامه میر سید حسن مدرس اصفهانی؛ صاحب روضات؛ میرزا محمدهاشم مجتهد چهارسویی؛آقا سید میرزا محمد بن محمد صادق بن محمد مهدی خوانساری که اجازه در سال 1273ق توسط مجیز برای او نوشته شده است؛ سید محمد حسن مجتهد موسوی یزدی اصفهانی که اجازه نامة او مورخة بیستم رجب 1253ق است.
گفتنی است که اجازة آیت الله حاج میرزا زین العابدین به رئیس الفقها و المجتهدین، آیت الله میر سید حسن مدرس اصفهانی، اجازه روایتی بوده است و صاحب مکارم الآثار در این باره حکایتی نقل کرده است به این مضمون که علامه مدرس اعتنایی به استجازه از مشایخ نداشته ولی چون شاگردان ایشان از آن بزرگوار اجازة روایت خواستند و او خود را بی اَسناد دید، از شاگرد فرزانه اش آیت الله میرزا محمدهاشم چهارسویی خواست تا از پدرش حاج میرزا زین العابدین برای او اجازة روایتی بگیرد و ایشان نیز با نهایت افتخار اجازه ای در روایت برای مدرس نوشته و ارسال داشت. درباره اجازة حاج میرزا زین العابدین به فرزندش صاحب روضات نیز در روضات آمده است که والد ماجد اجازة مفصلی دربارة ما نوشته و در آن تصریح کرده که ما به عالی ترین مراتب کمال و اجتهاد نایل آمده ایم.
خط زیبا و استنساخ کتب؛ حاج میرزا زین العابدین علاوه بر ترویج احکام شرعی و تدریس علوم و معارف دینی و ارشاد بندگان و نیز تألیف و تصنیف آثار، با خط خوش و بسیار شیرین و پخته ای که مانند دیگر آبا و خاندانش داشت، استنساخ و استکتاب نیز می کرده است. در این باره گفته شده است که « توفیق عظیمی که از کثرت خلوص و زهد و تقوای حقیقی نصیب آن بزرگوار گردیده، مایة حیرت و عبرت است تا آنجا که آگاهیم دو نسخه بزرگ و کوچک ممتاز« قرآن کریم» نوشته،« مجمع البحرین» معروف، « قوانین الاصول» مشهور، «تعلیق عراقی»،« شرح قصیده دعبل»، «تفسیر صافی» در دو جلد، «مفاتیح الاحکام » فیض، «عاشر بحارالانوار» با ترجمه و زیر نویس در دو جلد و کتاب ها و رساله های بزرگ و کوچک دیگر به منظور ارتکاز در ذهن و استحضار خاطر و نشر معارف، همه را به خط خوش استنساخ و تحشیه فرموده است».
همایی نیز چند رساله از رسائل ملا اسماعیل خواجویی به خط زیبای حاج میرزا زین العابدین دیده است از دیگر آثاری که وی به خط خود نوشته است می توان به« من لایحضره الامام»، « مفاتیح الشرایع» فیض کاشانی و« المنقذ من التقلید و المرشد الی التوحید» اشاره کرد.
وفات؛ حاج میرزا زین العابدین موسوی خوانساری اصفهانی در هنگام طلوع فجر روز سه شنبه نهم جمادی الآخر سال 1275ق در سن هشتاد و پنج سالگی به بیماری استسقاء درگذشت؛ معلم حبیب آبادی، تاریخ فوت را به نقل از مقدمة « میزان الانساب» و او به نقل از صاحب روضات روز شنبه دهم جمادی الآخر نوشته است.
پس از حادثه فوت حاج میرزا زین العابدین، در اینکه پیکر او را کجا دفن کنند، اختلاف پیش آمد و جسد ایشان تا سه روز روی زمین ماند. سرانجام به امر فرزند والاتبارش آیت الله صاحب روضات در میان جمعیت انبوه و شیون و ضجه و فریاد و گریه مردم در تخت فولاد در تکیة مادرشاهزاده با تجلیل و عظمت به خاک سپرده شد. قبر ایشان در داخل بقعه-ای است که پیش از این عالم، نامدار آیت الله حاج شیخ محمد تقی نجفی اصفهانی صاحب حاشیه را دفن کرده بودند.
قبر حاج میرزا زین العابدین سکویی است آجری به ارتفاع حدود یک ذرع بالای سر مادرشاهزاده یعنی در طاقنمای غربی بقعه که سنگ مرمر سفید تمام قد یکپارچه با خط ثلث بسیار عالی سید محمدحسین حسینی قائنی از خوشنویسان قرن 13 هجری است.

زیارت قبر علامه میرزا زین العابدین خوانساری

استاد جلال الدین همایی در مورد فقیه و مجتهد پرهیزگار مرحوم علامه سیّد زین العابدین خوانساری اصفهانی می نویسد: حاج میرزا زین العابدین فرزند سیّد ابوالقاسم دوم هم از اعاظم علما و سادات صالح متورّع صاحب تألیفات بود که جمعی کثیر از اهالی چهارسو و لنبان اصفهان بدو ارادت قلبی داشتند و نذر و نیاز او را در قضای حاجات مؤثر می-دانستند و به مدد دعا و توجه باطنی وی به درگاه خداوند جلیل توسل می جستند. آثار این اعتقاد هم اکنون نسبت به قبر او باقی است که به زیارتش اخلاص به خرج می دهند و با نذر و نیاز بر سر قبرش از خداوند حاجت می طلبند