حاج آقا منیرالدین بروجردی

حاج آقا منیرالدین بروجردی

شهرت :

منیرالدین بروجردی
تاریخ وفات :
17/04/1342
مزار :
تکیه شهدا
زمینه فعالیت :
عالم فقیه,محقق

فقیه محقق، آیت الله حاج آقا منیر الدین بروجردی فرزند آقا جمال الدین بن ملا علی بروجردی است. جدّش، ملا علی از مجتهدان برجسته و داماد میرزای قمی بوده است. آقا منیر الدین در 21 رجب 1269ق در بروجرد به دنیا آمد. مقدمات علوم را درهمان شهر فرا گرفت، سپس برای تکمیل تحصیلات به اصفهان مهاجرت کرد و در درس فقه حاج شیخ محمد باقر نجفی حاضر شد. از محضر علامه آقا سید محمد باقر خوانساری نیز استفاده کرده، از او مجاز گردید.
مدتی نیز در محضر درس میرزای شیرازی در سامرا حاضر شد. سپس به اصفهان بازگشت و با عزت و احترام و نفوذ ، بین عموم مردم زیست. او در مسجد ایلچی اقامه جماعت و در منزل تدریس می کرد.
حاج آقا منیر الدین از استاد خود، شیخ محمد باقر نجفی و دایی خویش، شیخ حسن کاشف الغطاء، صاحب « انوارالفقاهه» و شیخ زین العابدین مازندرانی و دیگران روایت کرده است. شیخ ابوالقاسم بن محمد تقی قمی ومیرزا فخر الدین شیخ الاسلام قمی، سبط صاحب « قوانین » از او روایت کرده اند.
در محضر این فقیه برجسته شاگردانی تربیت شدند، از جمله: علّامه حاج آقا رحیم ارباب، سید احمد صفایی خوانساری صاحب کشف الأستار، حاج شیخ محمد علی یزدی، سید محمد تقی فقیه احمد آبادی، شیخ محمد باقر فقیه ایمانی، سید محمدباقر میر محمد صادقی، شیخ مجد الدین نجفی، مشهور به مجد العلماء و فرزند فاضلش شیخ اسماعیل بروجردی وی چندین نفر را نیز اجازه روایت داده است از جمله شیخ محمد علی معصومی گنابادی
وی را از « نوابغ عصر اخیر در فقه و حدیث» نام برده اند که در شرح احوال علما و رجال، تواریخ و ذکر حکایات بدیع و استخاره تسلط کامل داشته است. خودش می گفته است: « منظومة الفیة » عربی در احوال علما به نظم آورده ام.
وی آثار ارزنده ای از خود به یادگار نهاد که پس از وفاتش پراکنده شد. از وی کتب و رسایل ذیل به چاپ رسیده است:
1-الفرق بین الفریضة و النافلة 2.رساله « قبض الوقف »3. رساله «اسئلة واجوبة فقهیّة». 4.رساله« حکم الاغلاط الواقعة فی المصاحف من الکتّاب».5. رساله فی السراف؛ 6- الفیّه ؛ 7- تتمیم منظومه بحر العلوم در فقه؛ 8- ترجمه حال عده ای از روّات؛ 9- منظومه در اصحاب اجماع؛ 10- منظومه در فقه و اصول.
وی در زمان حیات، مرجع مرافعات وسؤالهای شرعی مردم اصفهان بوده به مسائل اجتماعی توجه خاصی داشته است. در سال 1308 ق که امتیاز رژی به تبعه دولت انگلیس واگذار گردید، ایشان و میرزا علی محمد اژه ای (م: 1332ق) به اشاره آقا نجفی برای نخستین بار فتوای تحریم استعمال تنباکو را صادر کردند. پس از آن نیز حامل پیام علمای این شهر به سامراء و دریافت حکم تحریم ازطرف میرزای شیرازی گردید
در واقعه نهضت مشروطیت اصفهان نیز از همراهان حاج آقا نورالله نجفی بود. اما در ادامه بحث مشروطیت، از هواداران اندیشه مشروطه مشروعه شیخ فضل الله نوری گردید؛ چنان که در یکی از رسائل خطی او در جواب نقضی درباره وقایع مشروطه، آن را با وقایع صدر اسلام مقایسه کرده و معتقد بود که همراهان مشروطه به نابودی اساس توحید، رسالت و ولایت پس از گذشت 1330 سال از اسلام پرداختند: « المشروطة المعدة لاذهاب کل من التوحید و الرسالة والولایة بعد مضی الف وثلثمائة و ثلثین سنه مع کون الملتزمین بها قریباً من خمسمائه کرور من المسلمین و الشیعة و ...».
این عالم فقیه روز دوشنبه 17 ربیع الثانی 1342 ق درگذشت و در تکیه ملک( گلستان شهدا) به خاک سپرده شد.


مشروح زندگی نامه

فقیه محقق، آیت الله حاج آقا منیر الدین بروجردی فرزند آقا جمال الدین بن ملا علی بروجردی است. جدّش، ملا علی از مجتهدان برجسته و داماد میرزای قمی بوده است. آقا منیر الدین در 21 رجب 1269ق در بروجرد به دنیا آمد. مقدمات علوم را درهمان شهر فرا گرفت، سپس برای تکمیل تحصیلات به اصفهان مهاجرت کرد و در درس فقه حاج شیخ محمد باقر نجفی حاضر شد. از محضر علامه آقا سید محمد باقر خوانساری نیز استفاده کرده، از او مجاز گردید.
مدتی نیز در محضر درس میرزای شیرازی در سامرا حاضر شد. سپس به اصفهان بازگشت و با عزت و احترام و نفوذ ، بین عموم مردم زیست. او در مسجد ایلچی اقامه جماعت و در منزل تدریس می کرد.
حاج آقا منیر الدین از استاد خود، شیخ محمد باقر نجفی و دایی خویش، شیخ حسن کاشف الغطاء، صاحب « انوارالفقاهه» و شیخ زین العابدین مازندرانی و دیگران روایت کرده است. شیخ ابوالقاسم بن محمد تقی قمی ومیرزا فخر الدین شیخ الاسلام قمی، سبط صاحب « قوانین » از او روایت کرده اند.
در محضر این فقیه برجسته شاگردانی تربیت شدند، از جمله: علّامه حاج آقا رحیم ارباب، سید احمد صفایی خوانساری صاحب کشف الأستار، حاج شیخ محمد علی یزدی، سید محمد تقی فقیه احمد آبادی، شیخ محمد باقر فقیه ایمانی، سید محمدباقر میر محمد صادقی، شیخ مجد الدین نجفی، مشهور به مجد العلماء و فرزند فاضلش شیخ اسماعیل بروجردی وی چندین نفر را نیز اجازه روایت داده است از جمله شیخ محمد علی معصومی گنابادی
وی را از « نوابغ عصر اخیر در فقه و حدیث» نام برده اند که در شرح احوال علما و رجال، تواریخ و ذکر حکایات بدیع و استخاره تسلط کامل داشته است. خودش می گفته است: « منظومة الفیة » عربی در احوال علما به نظم آورده ام.
وی آثار ارزنده ای از خود به یادگار نهاد که پس از وفاتش پراکنده شد. از وی کتب و رسایل ذیل به چاپ رسیده است:
1-الفرق بین الفریضة و النافلة 2.رساله « قبض الوقف »3. رساله «اسئلة واجوبة فقهیّة». 4.رساله« حکم الاغلاط الواقعة فی المصاحف من الکتّاب».5. رساله فی السراف؛ 6- الفیّه ؛ 7- تتمیم منظومه بحر العلوم در فقه؛ 8- ترجمه حال عده ای از روّات؛ 9- منظومه در اصحاب اجماع؛ 10- منظومه در فقه و اصول.
وی در زمان حیات، مرجع مرافعات وسؤالهای شرعی مردم اصفهان بوده به مسائل اجتماعی توجه خاصی داشته است. در سال 1308 ق که امتیاز رژی به تبعه دولت انگلیس واگذار گردید، ایشان و میرزا علی محمد اژه ای (م: 1332ق) به اشاره آقا نجفی برای نخستین بار فتوای تحریم استعمال تنباکو را صادر کردند. پس از آن نیز حامل پیام علمای این شهر به سامراء و دریافت حکم تحریم ازطرف میرزای شیرازی گردید
در واقعه نهضت مشروطیت اصفهان نیز از همراهان حاج آقا نورالله نجفی بود. اما در ادامه بحث مشروطیت، از هواداران اندیشه مشروطه مشروعه شیخ فضل الله نوری گردید؛ چنان که در یکی از رسائل خطی او در جواب نقضی درباره وقایع مشروطه، آن را با وقایع صدر اسلام مقایسه کرده و معتقد بود که همراهان مشروطه به نابودی اساس توحید، رسالت و ولایت پس از گذشت 1330 سال از اسلام پرداختند: « المشروطة المعدة لاذهاب کل من التوحید و الرسالة والولایة بعد مضی الف وثلثمائة و ثلثین سنه مع کون الملتزمین بها قریباً من خمسمائه کرور من المسلمین و الشیعة و ...».
این عالم فقیه روز دوشنبه 17 ربیع الثانی 1342 ق درگذشت و در تکیه ملک( گلستان شهدا) به خاک سپرده شد.

سفارش خواندن زیارت عاشورا

آیة الله حاج سیّد مرتضی موحدابطحی می گویند: «در داستان تنباکو، علما و آیات مسجد شاهی، از جمله حاج آقا نورالله، آقا نجفی، آشیخ محمّدتقی فعالیت زیادی نمودند. دولت اعتنایی نکرد و کوشش آنها به جایی نرسید. نامة عربی نوشتند و به حاج آقا منیر بروجردی- یکی از علمای مبرز اصفهان- دادند تا در سامرا محضر آیة الله العظمی میرزا محمدحسن شیرازی برسانند.
وقتی حاج آقا منیر وارد سامرا شد. حاج ملا فتحعلی سلطان آبادی، استاد آیة الله حاج میرزا حسین نوری و صاحب کتاب الکلمة الطیبه فی الانفاق برای دیدن حاج آقا منیر تشریف آوردند. برای حاج ملا فتحعلی چای آوردند و تعارف کردند. ایشان گفت: می دانم برای چه سامرا آمده اید! می خواهید نامه ای را که برای میرزای شیرازی نوشته اند بخوانم! آن گاه از غیب شروع به خواندن نامه می کنند حاج آقا منیر به ایشان عرض می کنند: چیزی به من تعلیم نمایید! حاج ملا فتحعلی می گویند: شما خودتان دریای ژرف و مواج هستید! حاج آقا منیر عرض می نمایند: می خواهم از میان دو لب شما مطلبی را بگیرم تا دستوری برای من باشد!
حاج ملا فتحعی می فرمایند: سه عمل را ترک نکن:1- نماز اول ماه2- نماز لیلة الدفن- هر وقت اطلاع پیدا کردید کسی مرده است نماز لیلة الدفن او را ترک نکنید3- زیارت عاشورا به طور مداوم.
مرحوم حاج آقا منیر آن چنان مداومت به زیارت عاشورا پیدا کرد که در دهة عاشورا برای هر یک از شهدای کربلا، زیارت عاشورایی می خواند و در مجالس و محافل، به طور دایم مشغول بود و اگر در مجلسی به سجدة زیارت می رسید، همان جا سجده و نماز زیارت را به جا می آورد و اگر زیارت را شروع می کرد، تا ختم نمی نمود غذا نمی خورد و کاری انجام نمی داد. حتی در یک مجلس میهمانی سفره را پهن کردند، ایشان سر سفره نشست و غذا نخورد تا زیارتشان تمام شد. وقتی صاحب-خانه از جریان اطلاع پیدا کرد، مجمعی تهیه نمود و مقداری غذا در منزل ایشان فرستاد.
آقای آمیرزا محمدباقر، داماد حاج آقا منیر و صاحب کتاب فوز اکبر، می گفتند: حاج آقا منیر در حال سکرات موت، مشغول زیارت عاشورا بود. در وسط زیارت، حالت سکرات موجب قطع زیارت می شد، وقتی به حال طبیعی می آمدند باز مشغول می شدند تا اینکه در حال زیارت، دعوت حق را اجابت کردند.

صلوات بر حسین

عالم فاضل و عابد زاهد مرحوم میرزا محمد طبیب زاده می نویسد: از مرحوم آیت الله حاجی آقا منیرالدین بروجردی طاب ثراه شنیدم، فرمودند: هرکه بعد از آشامیدن آب این صلوات را بفرستد ثواب عبادت جن و انس در نامة عملش نوشته شود
اللهم صل علی الحسین(ع) اللهم صل علی علی بن الحسین(ع) اللهم صل علی اولاد الحسین(ع) اللهم صل علی اصحاب الحسین (ع) اللهم العن من شرک فی دم الحسین(ع)
اهل ایمان برجاء درک این ثواب مداومت فرمایند.
مرحوم شیخ علی اکبر مروج الاسلام در کتاب کرامات رضویه هم می نویسد این حقیر از زبان حاج آقا منیرالدین بروجردی این جمله را شنیدم.