مریم بیگم مادرشاهزاده

مریم بیگم مادرشاهزاده

شهرت :

مادرشاهزاده
تاریخ وفات :
1/01/1246
مزار :
تکیه مادر شاهزاده
زمینه فعالیت :
خیر و نیکوکار
از زنان نیکوکار و متدین و بانی آثار خیر، دایة سیف الدوله محمدمیرزا فرزند فتحعلیشاه قاجار بود. از زندگانی وی اطلاعی در دست نیست. وی به سال 1246ق فوت و در تکیه ای که به نام خود وی معروف گردید، به خاک سپرده شد.
میرزا حسن خان جابری انصاری می نویسد: «مریم دایة سیف الدوله شیخ علی را وصایت داده و تکیة مادرشاهزاده از اموال او ساخته شده است».

مشروح زندگی نامه
از زنان نیکوکار و متدین و بانی آثار خیر، دایة سیف الدوله محمدمیرزا فرزند فتحعلیشاه قاجار بود. از زندگانی وی اطلاعی در دست نیست. وی به سال 1246ق فوت و در تکیه ای که به نام خود وی معروف گردید، به خاک سپرده شد.
میرزا حسن خان جابری انصاری می نویسد: «مریم دایة سیف الدوله شیخ علی را وصایت داده و تکیة مادرشاهزاده از اموال او ساخته شده است».
جابری انصاری تکیة مادرشاهزاده را از آثار سیف الدوله می داند که در زمان حکومتش بر اصفهان ساخته است. جلال الدین همایی اصل بنای تکیه و بقعة وسط آن را مربوط به سالهای1250-1258 در عهدحکومت سیف الدوله می داند که به علت اشتغال سیف الدوله به امور مهمتر به خصوص پیش آمد مرگ فتحعلیشاه در اصفهان ناتمام ماند و بعد از چند سال در سالهای 1262-1258 در عهد حکمرانی معتمدالدوله عمارت و تزئیناتش تمام شد. عباس بهشتیان اصل تکیه و سبک معماری آن را از عهد صفویه می داند. با توجه به سردر بلند پیش آمدة بنا و طبقات شاه نشین فوقانی اش که از مشخصه های بارز معماری دورة صفویه است و در بسیاری از کاروانسراهای این دوره دیده می شود، می توان بنای اولیه بنا را به این دوره نسبت داد.
سنگ قبر مرمر نفیس وی در داخل بقعه و بر روی سکویی از سنگ مرمر قرار دارد و سنگ نوشته ای در 19 سطر دارد که شامل اشعاری از محمدحسین ضیاءاصفهانی؛ به خط نستعلیق آقا محمدباقر سمسوری است. هر مصرع داخل یک ترنج حک شده و بین ترنج ها و حواشی آن با طرحهای اسلیمی تزیین شده است. محمدحسین حجار، هنرمند اصفهانی حجاری سنگ را در سال 1262ق انجام داده است. سطر اول و دوم سنگ نوشته آیة 42 سوره آل عمران «یا مریم ان اصطفیک و طهرک و اصطفیک علی نساءالعالمین» با سلیقه انتخاب شده است. سنگ نوشته از لحاظ خط و هنر حجاری از نفایس این تکیه است، چنانکه گفته شده: «در گذشته خطاطان دور و نزدیک و با وسایل کامل به تخت فولاد می رفتند و چند روزی در تخت فولاد معتکف می شدند و از دو شاهکار موجود در آن که یکی خط میرعماد حسنی در تکیة میرفندرسکیو دیگری خط سمسوری در تکیة مادرشاهزاده است، تعلیم نظری می گرفتند».